Home / GÜNDEM / AYM’den (CBK) kararı ve yetki sınırı hatırlatması

AYM’den (CBK) kararı ve yetki sınırı hatırlatması

Anayasa Mahkemesi’nin Reisicumhur Erdoğan’ın çıkardığı Cumhurbaşkanlığı Kararnameleri (CBK) konusunda kararı ve yetki hududu anımsatması Erdoğan’ın sınırsız yetki kullanımını yine tartışma konusu haline getirdi.

AYM’nin mevzubahis kararında kullandığı, “Yasalardan değişik olarak Anayasa’da CBK’yla tertip edecek konular sınırlandırılmıştır. Konu itibariyle yetki istikametinden kazançlan bu sınırlamalar Anayasa’nın 104. maddesinde tertip etmiştir. …CBK’ların yukarıda belirtilen konu itibariyle yetki kaidelerine uygun olmaması vaziyetinde muhtevası Anayasa’ya terslik oluşturmasa dahi bu tertip etmelerin Anayasa’ya uygunluğundan söz edilemez. Konu itibariyle yetki istikametinden rastgele bir terslik belirlememesi vaziyetinde ise CBK’ların muhteva istikametinden Anayasa’ya uygunluk denetimi yapılmalıdır” ifadelerini Anayasa Mahkemesi daha önceki raportörü ve yazarımız Ali Rıza Aydın, soL’a değerlendirdi.

Aydın, mevzubahis karara rağmen kapının CBK’lere sonuna kadar açıldığını anımsattı, “Böyle giderse, gün gelecek bu Meclis yasa dahi çıkaramayacak. Çıkarma ihtiyacını AKP ve öncüsü belirleyecek. Anayasa, aynı konuda yasa varsa CBK çıkarılamaz diyor fakat Başkan da “bu vaziyet değişmeli, önümüze engeller çıkarıyorlar” iletinini veriyor. Bu tür CBK iptalleri bu iletinin “gereğini yapma” yolunu da açabilir ki bugünkü muhalefet haliyle ve düzen içi metotlarla bu da engellenemez” ifadesini kullandı.

Aydın’ın CBK ve AYM’ye ait değerlendirmeleri şöyle:

‘Yeni AYM demek daha doğru’
Cumhurbaşkanlığı kararnamelerinin (CBK) anayasal denetiminde ağır ağır yol alınıyor. Bu yavaşlığın nedenlerinden biri niceliksel. Anayasa Mahkemesine (AYM) politik partiler tarafından iptal davası açılmadıkça veyahut mahkemeler tarafından itiraz müracaatı yapılmadıkça, Mahkeme denetim yapamıyor. Ötekisi ise asalla alakalı. AYM, yeni AYM demek daha doğru, siyasal iktidarın hukuki tasarrufları ile ilgili evvelki içtihatlarını bile görmezden gelerek anayasallığı değil iktidar tavrını seçenek etti. Münferit kararlar bu asılı bozmaz.

‘Bu iptal doğru ama…’
AYM’nin son kararı da bunun gibi. Yasanın açıkça tertip ettiği konuda CBK ile tertip etme yapamaz diyerek, tartışmasız bir gerekçeyle karar verdi. Bu iptal doğru ama Anayasaya uygun bulduğu bir hayli CBK maddesi tartışmalı… AYM hem CBK yetkisi sınırsız değil diyor hem de CBK konusuna, bir iki madde dışında, sınırsızlık tanıyor, başka bir deyişle CBK’lerdeki aşırı esnekliği yasallaştırıyor. Buna denetim denmez, onaylama denir.

AYM, yasamanın asıl, CBK’lerin kural dışı olduğunu söylemeli. Bunu da kararlarına yerleştirmeli. Böyle giderse, sayılarından çok madde içerikleri ve sıkça yapılan farklıklarıyla gündeme gelen CBK’ler yasaların, tabii ki de yasamanın üzerine basıp gidecek.

CBK’ler, yetki yasasıyla çıkarılması şart olan KHK’ler yerine baskınla geldiler. Baskın gibi gelen kaidelerle da hukukun bilinen ilkelerini ve garantisini paramparça ediyorlar.

Anayasa, yasa düzenini, legallik ilkesi ve garantisini yok etmedi; temel hak ve özgürlükleri kaldırmadı. Bakanlar heyetini kaldırıp başkanı, KHK düzenini kaldırıp CBK düzenini getirdi ama Anayasayı istediğiniz gibi tepe tepe kullanın, ihlal edin ya da işinize gelmezse ihmal edin demedi.

‘Kapı CBK’lere sonuna kadar açıldı’
Oysa önce kolay bir kanun gibi çıkarılan ve önem vermeyen yetki kanunuyla, arkasından gelen (698-703 sayılı) KHK’lerle birçok yasa uyum isimi altında değiştirildi, yürürlükten kaldırıldı, birçok kuruluş kapatıldı. Bunun manası kapıların CBK’lere sonuna kadar açılmasıydı. Ve 1 numaralı kararnamesinden itibaren devlet CBK’lerle yeniden şekillendirmeye başladı. Buradaki anayasaya terslikler, görev, yetki ve mesuliyet kaosu görülmedi, üzerine gidilmedi. AKP kendi değiştirdiği anayasaya, kendi değiştirdiği rejime ters hareket etti, etmeye de devam ediyor, hem de hızla…

‘CBK’ler düzeni sürüyor’
Bazı CBK maddelerinin Anayasa Mahkemesine götürülmesi yetmedi, yetmiyor. CBK’ler düzeni sürüyor, Anayasal garanti ve legallik ilkesi gözümüzün önünde eriyip gidiyor. Aynı şekilde, meclisin işlevsizleşmesi/işlevsizleştirilmesi devam ediyor. Yargıya müdahaleler, memurlaştırılmış yargı, parti yargısı süreci devam ediyor. Bakanların memur oldukları halde, yetki ve görevlerini aşan konumları, bürolar, heyetler, bütçe yapımı ve kabulündeki hukuksuzluklar devam ediyor. Külliye ve yaptığı işler, devletin içindeki işlerin çoğu Anayasayı ve yasaları dele dele çalışmaya devam ediyor. Denetimsizlik de devam ediyor.

‘Gün gelecek Meclis yasa bile çıkaramayacak’
Böyle giderse, gün gelecek bu Meclis yasa bile çıkaramayacak. Çıkarma ihtiyacını AKP ve öncüsü belirleyecek. Anayasa, aynı konuda yasa varsa CBK çıkarılamaz diyor fakat Başkan da “bu vaziyet değişmeli, önümüze engeller çıkarıyorlar” iletinini veriyor. Bu tür CBK iptalleri bu iletinin “gereğini yapma” yolunu da açabilir ki bugünkü muhalefet haliyle ve düzen içi metotlarla bu da engellenemez.

About admin

Check Also

Demirtaş: AKP elitinden olmayan herkes artık

VanHaber – Edirne Mahpushane’nde tutuklu olan HDP daha önceki Eş Genel Başkanı Selahatin Demirtaş, “AKP …

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir