Çirkin Ağa Kızının Destansı Türküsü: Serayê

'Serayé' türküsünü çoğumuz dinlemişizdır. Hani şu çıplak sesi ile bir başına büyük bir orkestra olan Rahmetli Şakıro'nun dillendirdiği şarkı.

Ya da kürt müziğinin efsane sesi Delil Dilaner'in muhteşem yorumuyla dinlediğimiz türkü.

'Serayé...'

Rahmetli nasıl anlatıyordu Serayé?

"Xizêma pozê Seraya Mamed Axa zîvê zelal e,"

(Mamed ağa'nın kızı seraya'nın burnundaki hızma saf gümüştendir. "

Ďelil ise Seray için şunları söylüyor.

"Lê lê muhibê! Bila li me nehata sira sibê,

Bîna bayê gulann…

Ez ji te re sond bixwim bi ser me de guregur eee… "

(Keşke gelmeyeydi sabah soğukları.

Lakin yemin ederim ki üzerimizde gürlüyor."

Şakiro ve Delil'in seslendirdiği,seraye ye atfedilen methiye ve övgü dolu sözleri kim yazıyor?

Mamed ağa'nın divanında kalan dengbej ...

Mamed aga kimdir?

Mamed aga;

Zêtka (Ağrı Eleşkirt) Şadilerinin o zamanki yöneticisi yani Ağasıdır. 12 Şadiyan köyü bulunmaktadır yörede. Onun döneminde bilinen en önemli olaylardan bir tanesi “Şerê mezın” yani Şadî ve Dimîlî Aşîretlerî arasindaki çatişmalardir. Birbirlerinden maalesef çok adam vurmuşlar.

Peki Serayé kimdir?

Dedik ya .

Serayé Mamed ağa'nın kızıdır.

'Ağa kızı 'demek ,dünya güzeli,cesur ,gençlerin gönlünü fetheden demektir.

Lakin Serayé bu özelliklerin hiçbirine sahip değildir.

Ama aga kızı ya...

Ağa,namına leke sürer mi?

Mümkün değil.

Mamed aga ,divanhanesinin emektar dengbejini çağırır ve der ki "Serayé üzerine öyle bir türkü derleyeceksin ki seraye'nin güzelliği ve nami

tüm aşiretler arasında duyulsun..

Aksi halde seni öldürürüm."

Emir kesin ve büyük yerden.

Gariban dengbej çaresiz kabul eder ve haftalar aylar süren çalışma sonunda Serayé adına bir türkü derler .

Divana gelip mamed ağaya okur ve ödülünü alır.

Türkünün 100-150 Yıl öncesinde derlendiği rivayet edilir

Serayé adina derlenen türkünün hikayesine bir virgül koyup dengbejin sesine kulak verelim.

Serayêêêê!

Lê lê muhibê! Bila li me nehata sira sibê,

Bîna bayê gulann…

Ez ji te re sond bixwim bi ser me de guregur eee…

Xizêma pozê Seraya Mamed Axa zîvê zelal e,

Bi zêr kil dane.

Tu bala xwe bidê –vê sivingê-

Bayê kurr û bayê şerq û bayê xerb û bayê çep û rast,

Bayê Bolukbaşiyê lê dixe,

Di poz de dere-tê, vedigere wa dizivire…

Gelî gundî û cînarno! Gilî, gazin û loman ji min nekin;

Bila yeka fenanî Seraya Mamed Axa dosta meriv be,

Li civatê mezin…

Hespa meriv beza be, şûrê meriv birra be,

Tu dêhna xwe bidê vê sivingê malxirabo!

Kum û kolozê meriv bi ser çatê biriyan de mê û xwar be,

Tu dêhna xwe bidê vê sivingê

Dosta meriv sertacî hemû dostan be.

Yeka fenanî Seraya Mamed Axa dosta meriv be,

Li civatê meriv rûnê,

vê sivingê di nav civatên mîr û hakiman de,

Her kes meth û senayê dosta xwe bide,

Meriv ji xwe re methê Seraya Mamed Axa bide,

Di nav heval û hogiran de qanatê meriv vebe,

Ji xwe re pê bifire.

Serayêêê, Serayêêê…

&&&&&&&&&&*&&&&

Dengbejin Serayé adına derlediği türkünün adeta bir edebî eser olduğunu anlamışsınızdır.

Ne diyor dengbej?

"Keşke seray gibi biri insanin dostu ,sevgilisi olsun.insan aşiret meclislerinde oturup övgü ve gururla ondan bahsetsin. "

YORUM EKLE
SIRADAKİ HABER