Van'da 'Çarpık Kentleşme' Hastalığı

Van’da çarpık kentleşme korkutucu boyutlarda

Van'da 'Çarpık Kentleşme' Hastalığı

VanHaber - Hızlı nüfus artışı, rant, zorunlu göç, yoksulluk, Van’da düzensiz kentleşmeyi büyüttü. Yeşil alan sorunu da yaşanan kentte Mimarlar Odası belediyenin sorumsuzluğuna dikkati çekti. 

Yerel yönetimlerin yanlış politikaları, rant, zorunlu göç, hızlı nüfus artışı, planlama ve alt yapı yetersizliği gibi sorunlar birçok yerde hızlı kentleşme sorunlarını arttırıyor.

Düzensiz kentleşmenin hızla ilerlediği kentlerden birisi de Van. 1990-2000 yılları arasında yaşanan köy boşaltmalarından kaynaklı Van merkeze doğru yoğun bir göç yaşandı. Bir milyonu aşkın insanın yaşadığı kentte, bu durum beraberinde düzensiz kentleşmeyi de getirdi ve alt yapı gibi sorunların ortaya çıkmasına neden oldu.

MA’dan Tolga Güney ve Melek Şahin’in haberine göre Türk Mühendis ve Mimar Odaları Birliği (TMMOB) Mimarlar Odası Van Şubesi Başkanı Barış Kartal, yanlış kentleşmenin nedenlerini sıralayarak, çözüm önerilerini anlattı.

Göç arttı

Sorunlu kentleşmenin dünyanın birçok yerinde yaşandığını hatırlatan Kartal, bu sorunun hem ekonomik hem de sosyal yönlerinin bulunduğunu aktardı. Kartal, “Çarpık kentleşmeyi belirgin hale getiren noktalardan biri nüfustur. Nüfusun artmasıyla birlikte planlar yetersiz kalmakta. Dolayısıyla göçün artması kentlerde çarpık kentleşmeye neden olmaktadır. İnsanlar barınma ihtiyaçlarını herhangi bir denetime tabi tutmadan ve teknik destek almadan gerçekleştirmekte. Bu da çarpık kentleşmeye neden olmakta” dedi.

Belediye yetersiz

İktidara gelen hükümet ve yerel yönetimlerin her birinin kendine göre imar planı çıkardığını vurgulayan Kartal, “Normalde önce planlama yapılır, daha sonra kentleşme olur. Ama günümüzde kentleşme, planlamayı takip etmeye başladı. Alt yapı ve yol yapıldıktan sonra imarlaşma olması gerekirken, ülkemizde tam tersi bir durum yaşanıyor. Önce yapılar yapılıyor, daha sonra alt yapı geliyor. Bu da belediyelerin yetersizliğini gösteriyor” diye belirtti. Kartal, kentin iki dönemdir atanan kayyımlar tarafından yönetilmesinin de kent sorunlarını arttırdığını belirtti.

Kaçak yapılaşma arttı

90’lı yıllarda göçe zorlanan yüzlerce insanın Van’a yerleşmek zorunda kaldığını anımsatan Kartal, bu durumun altında siyasi nedenlerin olduğuna işaret etti. Kartal, şöyle devam etti: “Kimse kendi yurdundan olmak istemez. Van’a gelen insanlar barınma ihtiyaçlarını çarpık kentleşmenin en belirgin özelliği olan gecekondu ya da kaçak yapılaşma ile çözdüler. Belli başlı mahallelerde bu durum meydana geldi. Sonra kendi ihtiyaçlarını gidermek için kent merkezine gelince, yapılan planlar yetersiz kaldı. Bu planlar belli bir nüfusa göre hesaplanıyor. Ama o kadar çok göç aldı ki artık planlar yetersiz seviyeye geldi. Bu durumda da ihtiyaçlar karşılanmamaya başladı.”

Rantsal dönüşüm

Van’ın kentsel dönüşüm kavramı ile 2011 depremiyle tanıştığını ifade eden Kartal, son 10 yılda ülkede özellikle depremler ile birlikte yıkılan binaların kentsel dönüşüme geçtiğini aktardı. Ranta dayalı bir kentsel dönüşüm algısı ile karşı karşıya olunduğunu sözlerine ekleyen Kartal, “Kentsel dönüşüm kanunu ve yönetmeliği birçok kere değişti. Büyük kentlerde olduğu gibi Van’da da rant kaynaklı bir dönüşüm başladı. Küçük araziler üzerinde yapılan binalar da rant odaklı olmaya başladı” diye konuştu.

Yeşil alan sorunu

Birçok ilde belediyelerin kentleşme sorununu çözmek için yeni arsaları yerleşime açtığına değinen Kartal, sözlerini şöyle sürdürdü: “Van’da bunu başaramadık. Yeni yollar ve yeni yapılaşma alanları üretemedik. Van iki cadde üzerine sıkışıp kaldı. Kentin birçok parseli, kadastro parseli ve bunların boyutları küçük. Dolayısıyla küçük parseller olduğu için cadde kenarlarında binalar birbirine bitişik. İnsanların çocuklarını götürebileceği parklar, yeşil alanlar hatta araba koyacak yerleri bile yok.”

Kartal, düzensiz kentleşmenin önüne geçmek için kimi taleplerini ise şöyle sıraladı: “Meslek odaları olarak yerel yönetimler ile görüşmelerimizde, öncelikle bizim önerilerimizi dikkate alıp uymalarını istiyoruz. Kentimizde de birçok tahribat yaşanıyor, yapılan planların daha şeffaf ve daha fazla teknik destek ile hayata geçirilmesi gerekiyor. Aynı zamanda göç gibi nedenlerden kaynaklı ulaşım ve alt yapı sorunları yaşanıyor. Bunlara çözüm bulunmalı.”

YORUM EKLE
YORUMLAR
Abbas Yolcu
Abbas Yolcu - 1 ay Önce

Van Mimarlar odası keşke yıllar önce siyaset yapma yerine kentin bu sorunlarını konuşup çözüm üretebilseydi. Siyasete o kadar angeje oldular ki söylediklerinin bir karşılığı yok.

SIRADAKİ HABER