VAN - Van’da İnşaat Mühendisleri Odası (İMO) Van Şubesi’nin yeni yönetimi, göreve başlamalarının ardından gerçekleştirdiği ilk kapsamlı toplantıda kentin deprem gerçeğine dikkat çekerek çarpıcı açıklamalarda bulundu. Şube Başkanı Yakup Ebiri ile Şube Sekreteri Mazlum Pala, kentteki yapı stokunun ciddi riskler barındırdığını ve bu riskin her geçen gün büyüdüğünü ifade etti.
Toplantıda konuşan Başkan Yakup Ebiri, 2011 yılında yaşanan büyük Van depreminin ardından beklenen dönüşümün sağlanamadığını belirterek, kentin hâlâ deprem gerçeğiyle yüzleşemediğini söyledi. Ebiri, Van’ın bir deprem kenti olduğunun bilindiğini ancak bu doğrultuda yeterli derslerin çıkarılmadığını dile getirdi.
Şube Sekreteri Mazlum Pala ise 2011 sonrası süreçte köklü bir yapısal değişimin gerçekleşmediğine dikkat çekti. 2018 yılında güncellenen deprem yönetmeliğinin tek başına yeterli olmadığını belirten Pala, yapı sisteminde esaslı değişikliklerin yapılması gerektiğini ancak bu fırsatın kaçırıldığını vurguladı.
Van’daki yapı stokunun alarm verdiğini ifade eden Pala, özellikle kaçak yapılaşmanın büyük risk oluşturduğunu söyledi. Kentte çok sayıda binanın mühendislik hizmeti alınmadan inşa edildiğini belirten Pala, ayrıca 2011 depreminde ağır hasar gören bazı yapıların hâlâ ayakta olduğunu ve yıkılması gereken bina sayısının net olarak bilinmediğini dile getirdi.
Veri şeffaflığı konusuna da değinen Pala, yapı stokuna ilişkin bilgilerin AFAD ve ilgili kurumlar tarafından tutulduğunu ancak bu verilerin kamuoyuyla açık şekilde paylaşılmadığını belirterek eleştirilerde bulundu.
2022 yılında başlatılan yapı stoku envanter çalışmasının da beklenen hızda ilerlemediğini kaydeden Pala, Van Büyükşehir Belediyesi ile yürütülen sürecin siyasi, ekonomik ve idari nedenlerle yavaşladığını söyledi. Planlanan çalışmada binaların taranarak riskli yapıların belirlenmesi ve dönüşümlerinin sağlanmasının hedeflendiği ancak sürecin aksadığı ifade edildi.
Deprem yönetmeliklerine rağmen risklerin sürdüğünü vurgulayan Pala, 2023 yılında yaşanan depremlerde yeni yapılmış binaların dahi yıkıldığını hatırlatarak, bu durumun tasarım, uygulama ve işçilik hatalarının hâlâ ciddi bir sorun olduğunu ortaya koyduğunu belirtti. Yönetmeliklere uymanın tek başına yeterli olmadığını dile getiren Pala, uygulama hatalarının da büyük tehlike oluşturduğunu söyledi.
Kent merkezindeki yapıların büyük bölümünün 2000 yılı ve öncesine ait olduğuna dikkat çeken Pala, 40-50 yıllık binalarda yaşamın sürdüğünü ve zamanla beton dayanımının azaldığını ifade etti. Depremler sonrası oluşan çatlakların yapıların direncini daha da düşürdüğünü belirtti.
İMO Van Şubesi yönetimi, tüm bu uyarılara rağmen henüz somut ve kapsamlı adımların atılmadığını belirterek, ilgili kurumlara acil harekete geçme çağrısında bulundu. Kentte artan riskin önüne geçilmesi için kapsamlı dönüşüm ve denetim mekanizmalarının hızla devreye alınması gerektiği vurgulandı.
