Bahçe bakımında verimli sulama alışkanlıkları edinmek, doğru ekipmanları tercih etmek ve toprağın özelliklerini dikkate almak su kullanımını önemli ölçüde etkileyebiliyor. Küçük gibi görünen değişiklikler bile uzun vadede büyük tasarruflar sağlayabiliyor.

Bahçelerde Su Tüketimi Neden Artıyor?

Bahçelerde kullanılan su miktarı birçok farklı etkene bağlı olarak değişiyor. Yüksek sıcaklıklar, rüzgârın etkisi, toprağın yapısı ve yetiştirilen bitkilerin türü bu faktörlerin başında geliyor. Özellikle yaz dönemlerinde toprağın daha hızlı kuruması, sulama ihtiyacını artırıyor.

Birçok kişi, sulama işlemini ihtiyaçtan fazla gerçekleştirerek gereğinden fazla su tüketebiliyor. Bitkinin ihtiyacından daha fazla verilen su yalnızca israfa neden olmakla kalmıyor, aynı zamanda köklerin hava almasını zorlaştırarak bitki gelişimini de olumsuz etkileyebiliyor.

Bahçe bakımında sık tercih edilen ekipmanlardan biri olan bahçe sulama hortumu, geniş alanların sulanmasını kolaylaştırsa da kullanım sırasında suyun kontrollü verilmesi önem taşıyor. Gereksiz yere açık bırakılan veya yüksek debide kullanılan hortumlar, kısa sürede büyük miktarda su tüketimine yol açabiliyor. Bu nedenle sulama süresini ve miktarını planlamak, tasarrufun ilk adımlarından biri olarak öne çıkıyor.

Fazla Sulamanın Yol Açtığı Sorunlar

Birçok kişi sağlıklı bitkiler için bol miktarda su gerektiğini düşünse de bu yaklaşım her zaman doğru sonuç vermiyor. Bitkilerin ihtiyaç duyduğu su miktarı türlerine, büyüklüklerine ve bulundukları ortama göre değişiklik gösteriyor.

Fazla sulama sonucunda toprağın sürekli ıslak kalması kök çürümesine neden olabiliyor. Bunun yanında bitkinin ihtiyaç duyduğu oksijen miktarı azalabiliyor ve gelişim süreci olumsuz etkilenebiliyor. Sürekli nemli kalan alanlarda mantar oluşumu ve çeşitli bitki hastalıklarının görülme riski de artabiliyor.

Su tasarrufu sağlamak için ilk olarak bitkilerin gerçekten ne kadar suya ihtiyaç duyduğunu anlamak gerekiyor. Toprağın nem durumunu gözlemlemek ve sulama sıklığını buna göre belirlemek, gereksiz tüketimin önüne geçilmesine yardımcı olabiliyor.

Damla Sulama Sistemleri Daha Kontrollü Kullanım Sağlıyor

Bahçe sulamasında son yıllarda öne çıkan yöntemlerden biri damla sulama sistemleri oluyor. Bu sistemler, suyun doğrudan bitkinin kök bölgesine ulaştırılmasını sağlayarak kayıpları azaltıyor. Geleneksel yöntemlerde suyun bir kısmı buharlaşma veya yüzey akışı nedeniyle kaybedilebilirken, damla sulama sistemi suyu hedef noktaya ulaştırabiliyor.

Özellikle sebze bahçelerinde, meyve ağaçlarının bulunduğu alanlarda ve peyzaj uygulamalarında bu yöntem yaygın şekilde kullanılabiliyor. Suyun kontrollü biçimde verilmesi, toprağın ihtiyacı kadar nemlenmesine yardımcı oluyor.

Bu sistemlerin temel bileşenlerinden biri olan damla sulama hortumu, belirli aralıklarla suyu toprağa ileterek düzenli ve dengeli sulama yapılmasına olanak tanıyor. Böylece hem su tasarrufu sağlanabiliyor hem de bitkilerin gelişimi için gerekli nem seviyesi korunabiliyor.

Sulama Saatleri Tasarrufu Doğrudan Etkiliyor

Su tasarrufunda yalnızca kullanılan yöntem değil, sulamanın hangi saatlerde yapıldığı da büyük önem taşıyor. Gün içerisinde sıcaklığın en yüksek seviyelere ulaştığı saatlerde yapılan sulamalarda suyun önemli bir kısmı buharlaşabiliyor. Bu durum hem bitkilerin daha az su almasına hem de tüketimin artmasına neden olabiliyor.

Sabah erken saatler, sulama için en uygun zaman dilimlerinden biri olarak kabul ediliyor. Havanın daha serin olduğu bu saatlerde verilen su toprağa daha kolay nüfuz edebiliyor. Akşam saatlerinde yapılan sulamalar da tercih edilebiliyor ancak uzun süre nemli kalan alanlarda bazı bitki türleri için olumsuz koşullar oluşabiliyor.

Bahçe bakımında kullanılan ekipmanlar kadar bakım araçları da önem taşıyor. Düzenli budama işlemleri sayesinde bitkinin gereksiz dalları temizlenebiliyor ve su ihtiyacı daha dengeli hale gelebiliyor. Bu amaçla kullanılan bağ makası, bitki bakım süreçlerinin önemli parçalarından biri olarak değerlendiriliyor. Sağlıklı büyüyen ve düzenli budanan bitkiler, suyu daha verimli kullanabiliyor.

Akıllı Sulama Çözümleri Yaygınlaşıyor

Teknolojik gelişmeler, bahçe bakımında da yeni imkanlar sunuyor. Otomatik sulama sistemleri ve zamanlayıcılar sayesinde sulama işlemleri daha planlı şekilde gerçekleştirilebiliyor. Bu sistemler belirlenen gün ve saatlerde devreye girerek düzenli sulama yapılmasına yardımcı oluyor.

Bazı sistemlerde toprak nemini ölçebilen sensörler de bulunuyor. Böylece toprağın yeterli neme sahip olduğu durumlarda sulama yapılmayarak gereksiz su tüketiminin önüne geçilebiliyor. Özellikle yoğun iş temposuna sahip kişiler için bu çözümler hem kullanım kolaylığı hem de tasarruf avantajı sağlayabiliyor.

Düzenli ve planlı sulama uygulamaları, bitkilerin ihtiyaç duyduğu su miktarını daha doğru şekilde karşılamaya yardımcı olurken su kaynaklarının korunmasına da katkı sunuyor.

Yağmur Suyundan Yararlanmak Mümkün

Su tasarrufu konusunda değerlendirilebilecek yöntemlerden biri de yağmur suyunun toplanarak yeniden kullanılmasıdır. Yağışlı dönemlerde biriktirilen su, daha sonra bahçe sulamasında kullanılabiliyor. Bu yöntem özellikle geniş bahçelerde su tüketimini azaltmaya yardımcı olabiliyor.

Çatı yüzeylerinden veya uygun toplama sistemlerinden elde edilen yağmur suyu, depolama tanklarında muhafaza edilerek ihtiyaç duyulduğunda kullanılabiliyor. Böylece şebeke suyuna olan ihtiyaç belirli ölçüde azaltılabiliyor.

Yağmur suyu kullanımı tek başına tüm sulama ihtiyacını karşılamasa da özellikle mevsim geçişlerinde ve belirli dönemlerde önemli bir destek sağlayabiliyor. Ayrıca doğal kaynakların daha verimli kullanılmasına katkı sunarak sürdürülebilir bahçe bakımını destekliyor.

Topraktaki Nemi Korumak da En Az Sulama Kadar Önemli

Su tasarrufu yalnızca daha az sulama yapmak anlamına gelmiyor. Verilen suyun toprakta daha uzun süre kalmasını sağlamak da büyük önem taşıyor. Bu noktada malç uygulamaları dikkat çekiyor.

Ağaç kabukları, kuru yapraklar, saman veya çeşitli organik materyaller toprağın üzerine serilerek nem kaybı azaltılabiliyor. Bu örtü tabakası güneş ışınlarının doğrudan toprağa ulaşmasını engelleyerek buharlaşmayı yavaşlatabiliyor.

Malç uygulamaları aynı zamanda yabancı ot oluşumunu azaltabiliyor. Böylece bitkiler su ve besin maddelerini daha verimli şekilde kullanabiliyor. Toprağın nem seviyesinin korunması sayesinde sulama sıklığını azaltmak da mümkün hale geliyor.

Doğru Ekipman Seçimi Tasarrufa Katkı Sağlıyor

Bahçenin büyüklüğü, yetiştirilen bitkilerin türü ve kullanım alışkanlıkları, tercih edilecek ekipmanların belirlenmesinde önemli rol oynuyor. Küçük alanlarda basit sulama çözümleri yeterli olabilirken, daha geniş alanlarda otomatik veya damla sulama sistemleri daha verimli sonuçlar verebiliyor.

Sulama ekipmanlarının düzenli bakımının yapılması da önem taşıyor. Kaçak yapan bağlantılar, yıpranmış hortumlar veya arızalı sulama parçaları fark edilmeden uzun süre kullanılabiliyor ve gereksiz su kaybına neden olabiliyor. Bu nedenle ekipmanların belirli aralıklarla kontrol edilmesi gerekiyor.

Doğru planlanmış bir sulama sistemi, yalnızca su tüketimini azaltmakla kalmıyor; aynı zamanda bahçe bakımını daha kolay ve verimli hale getiriyor.

Su Tasarrufu Bahçe Bakımının Vazgeçilmez Parçası Haline Geliyor

Kuraklık riskinin giderek daha fazla gündeme geldiği günümüzde, bahçelerde suyun bilinçli kullanılması her zamankinden daha önemli hale geliyor. Sulama alışkanlıklarının gözden geçirilmesi, doğru ekipmanların tercih edilmesi ve toprağın nemini koruyan uygulamalara yönelinmesi sayesinde önemli ölçüde tasarruf sağlanabiliyor.

Damla sulama sistemlerinden yağmur suyu kullanımına, sulama saatlerinin planlanmasından toprağın korunmasına kadar birçok yöntem su kaynaklarının daha verimli kullanılmasına katkı sunuyor. Küçük değişikliklerle başlayan bu yaklaşım, hem bahçelerin sağlıklı kalmasına hem de doğal kaynakların korunmasına yardımcı oluyor. Böylece yeşil alanların sürdürülebilir şekilde yaşatılması mümkün hale geliyor.

Akkuş, su krizine ilişkin yaptığı açıklamada, İran’ın Sistan bölgesinde milyonlarca çiftçinin kuraklık nedeniyle işsiz kaldığını ve büyük bir göç dalgası yaşandığını ifade ederek, "Urumiye Gölü kuraklık nedeniyle ikiye ayrılmış durumda. İran’da su kaynaklarının tükenmesi nedeniyle sürekli ‘Bir haftalık su kaldı, bir aylık su kaldı’ açıklamaları yapılıyor. Bizim de yanı başımızdaki bu tablodan mutlaka ders çıkarmamız gerekiyor" dedi.

Suyun yanlış yönetilmesi halinde en su zengini ülkelerin bile kısa süre içinde su fakiri hâline gelebileceğini vurgulayan Akkuş, "Eğer suyu etkin ve akılcı bir şekilde yönetemezsek, suyumuz ne kadar çok olursa olsun su kıtlığı kaçınılmaz olur" değerlendirmesinde bulundu.

"Göller sadece su kütlesi değil, bölge kültürünün bir parçası"

Göllerin yalnızca birer su kaynağı değil, bulundukları bölgenin kültürel yapısının ve sosyal yaşamının ayrılmaz bir parçası olduğunu söyleyen Dr. Akkuş, Van Gölü çevresindeki yaşam biçimini örnek gösterdi. Akkuş, "Bugün Van Gölü’nde balıkçılar sabahın erken saatlerinde limanda bir araya geliyor, sohbet ediyor. Buralar birer sosyalleşme alanı. İnci kefalinin göç dönemi ya da göçmen kuşların geliş-gidiş tarihleri bile bölgede kültürel bir değer hâline gelmiş durumda. Hatta birçok kişi doğum tarihini ‘balık zamanı’ ya da ‘balıklar geri dönerken’ diye ifade ediyor" diye konuştu.

"Erçek Gölü, bölgenin ruhunu oluşturan sulak alanlardan biridir"

Van Havzası’ndaki en büyük sulak alanlardan biri olan Erçek Gölü’nün ekolojik açıdan kritik önemde olduğunu belirten Akkuş, gölün yaklaşık yüzde 30’unun bir metreden daha sığ olması nedeniyle su kuşları için önemli bir beslenme alanı sunduğunu söyledi.

Ancak iklim değişikliği ve artan sıcaklıklarla birlikte buharlaşmanın sığ gölleri çok daha olumsuz etkilediğini vurgulayan Akkuş, "Derinliği az olan bölgeler çok daha hızlı su kaybediyor. Son yıllardaki sıcaklık artışlarıyla Erçek Gölü’nün özellikle su kuşlarının beslendiği kıyı alanlarının tamamen çekildiğini gözlemliyoruz. Umudumuz, 2026 kışının bol yağışlı geçmesi. Kar ve yağmur yağışlarının artması hâlinde Erçek Gölü ve Van Gölü’nün yeniden eski seviyelerine kavuşmasını bekliyoruz" diye konuştu.

"Eskiden göl olan alanlarda bugün tarım yapılıyor"

Karasu Çayı’nın Van Gölü’ne döküldüğü bölgede incelemelerde bulunan Akkuş, çekilmenin boyutlarını şu sözlerle anlattı:

"Çitören Mahallesi, Van Gölü çevresindeki en büyük balıkçı köylerinden biriydi ve tam anlamıyla göl kıyısındaydı. Bugün ise balıkçıların teknelerini bağladıkları yer, göle yaklaşık 2-3 kilometre uzaklaşmış durumda. Bu durum 20-25 yıl gibi kısa bir sürede gerçekleşti. Eskiden göl olan yerlerde şimdi tarımsal faaliyetlerin yapıldığını ve yeni yerleşimlerin kurulduğunu görüyoruz."

"Su, bir gün mutlaka eski yatağını geri alır"

Göl tabanlarının yerleşime ve tarıma açılmasının büyük risk taşıdığına dikkati çeken Dr. Akkuş, "Suyun hafızası güçlüdür. Su, bir gün mutlaka eski yatağına geri döner. Bugün tarım yapılan ya da yapılaşan alanların birçoğu geçmişte göldü. Su, verdiği yerleri gün gelir geri alır. Bu gerçeği unutmak büyük bir tehlike oluşturuyor" uyarısında bulundu.

Akkuş, yaptığı açıklamada, Türkiye’nin yarı kurak iklim kuşağında yer alması nedeniyle kuraklığın etkilerinin her geçen yıl daha görünür hale geldiğini belirtti.

Anadolu’nun tarih boyunca büyük kuraklıklarla karşı karşıya kaldığını anlatan Akkuş, “Anadolu her zaman uygarlıkların beşiği olarak ifade edilen bir yer ama aynı zamanda uygarlıkların mezarlığı. Çünkü tarihimizde hep büyük kuraklıklar yaşandı. Anadolu’nun tarihi aslında bir noktada kuraklıkların tarihini oluşturuyor” dedi.

Akkuş şunları söyledi:

"Kuraklık özellikle Türkiye gibi yarı kurak ülkeler için kritik bir konu. Çünkü biz zaten yarı kurak bir coğrafyadayız. Bunun hemen bir tık altı kurak bir coğrafyaya tekabül ediyor. Geçtiği günlerdeki yapılan COP 30 zirvesinden de çok net bir sonuçlar ortaya çıkmaması hem ülkemiz için hem bölge için çok çok endişe verici bir durum. Van Gölü havzası kapalı bir havza. Son yıllarda yağışlardaki inanılmaz düşüş yaz aylarındaki sıcaklıktaki artış adeta döngüyü tersine çeviriyor. Van Gölü'ne giren her bir damla suya karşın Van Gölü'nden 3 damla 4 damla su uzaklaşmış oluyor.

"Şubat 2025'te yağışlar yüzde 60 azaldı"

Kuraklık bizim gerçeğimiz ve artık kuraklık herkesin gözüyle gördüğü bir boyuta ulaşıyor. Şu anda bulunduğumuz noktanın göle uzaklığı neredeyse 2 kilometre. Ama biz 1990'lı, 95'li yıllarda bu bölgeye geldiğimiz zaman buralar tamamen sularla kaplıydı. Buharlaşma hızı çok yüksek. Yağış da az olunca durum çok trajik bir hal alıyor. Şubat 2025'te yağışlar yüzde 60 azaldı.

"Çok su isteyen bitkilerin ekimini teşvik etmememiz lazım"

Kuraklığı ortaya çıkartan farklı etmenler var. Eğer suyu etkili kullanamazsanız, eski sulama yöntemleriyle devam ederseniz, etkin bir su paylaşım sisteminiz, yönetiminiz yoksa ne kadar suyunuz olursa olsun bu kaçınılmaz bir tablodur. Krizi değil, riski yönetmemiz lazım. Şimdiden etkin tedbirler almamız lazım. Akarsuların etrafı tamamen tarım arazilerine dönüşüyor. Havzada acil bir su yönetim planı olması lazım. Çünkü bir taraftan su kaynaklarımız azalıyor, bir taraftan tarım alanları artıyor. Gerekiyorsa ürün desenimizi baştan aşağıya değişmemiz gerekiyor. Suyumuz azalıyorsa çok su isteyen bitkilerin ekimini teşvik etmememiz lazım."

Ormanda, 15 bin palamut ve 400 adet fidan toprakla buluşturuldu. Etrafı çitlerle örülen ormana “Rojin için adalet”, “Van Gölü’nün kıyısında Rojin’in anısına” yazılı pankartlar asıldı.

Fidanları ekmeye Halkların Demokrasi Partisi (DEM Parti) Van İl Örgütü, Ekolojik Yaşam Derneği (Van EKO-DER) yönetimi, üyeleri, Van’ın ilçe belediyelerinin eşbaşkanlarının yanı sıra çok sayıda sivil toplum örgütü temsilcisi katıldı.

Dere hem hafıza hem de barındırdığı canlı türleriyle önemli bir yerde dururken, ismi birçok ihlale karışan Salih Ölmez isimli şahıs tarafından dere üzerine yapılan kum ocağıyla canlı yaşamı tehdit altında.

Kum ocağı faaliyetleriyle birlikte, köylerdeki su kanalları kuruma tehlikesiyle karşı karşıya kalırken, Çelebibağ mahallesinde kurulan kum ocağında dere yatağı boyunca yoğun biçimde iş makineleri çalışıyor. Dere yatağından kamyonlarla sürekli kum taşınırken, dere yatağı değiştiriliyor. Faaliyetlerin sürdüğü bölgenin büyük bir kısmına taşınan kum ve çakıl nedeniyle köylüler hayvanlarını otlatmakta zorluk çekiyor.

Derenin taşkın riski artarken, kum çıkarılan bölgelerde toprak çökmesi ve heyelan ihtimalli de yüksek.

Zilan Deresi’nde yürütülen bu faaliyetin hangi kurumdan izin aldığı, Çevresel Etki Değerlendirme (ÇED) raporunun bulunup bulunmadığı, faaliyetlerin hangi yasal dayanakla yürütüldüğü ise belirsizliğini koruyor. Ancak söz konusu kişiye Erciş İlçe Özel İdaresi tarafından kum ocağının işletilmesi için ruhsat verildiği öğrenildi. Köylüler ise kendilerine hiçbir bilgilendirme yapılmadığını, derenin bir şirketin çıkarı için gasp edildiğini dile belirtti.

SALİH ÖLMEZ KİMDİR?

Deprem sonrası başlatılan soruşturmada hakkında dava açılan Salih Ölmez, uzun süren yargılamalar sonunda beraat etti. Ailelerin, avukatların ve kamuoyunun “adalet yerini bulmadı” dediği o süreçte, dosyalar zaman aşımına uğradı, sorumluluklar karanlıkta bırakıldı. Ölmez’in, depremden hemen sonra lüks villasında çadır kurduğu ve devlet yardımlarından faydalandığı iddiaları da dönemin kamu vicdanını yaralayan olayları arasında yer aldı.

MA / Zeynep Durgut

Araştırma ekibinden Dr. Nathaniel Clark, köklerde zararlı maddeleri engelleyen tabaka olsa da nanoplastiklerin bu bariyeri aşabildiğini belirtti ve bunun yalnızca turplara özgü olmadığını, farklı sebzelerde de benzer durumun görülebileceğini ifade etti.

Deniz Enstitüsü Direktörü Prof. Richard Thompson, daha önce mikroplastiklerin okyanuslardan dağ zirvelerine kadar tespit edildiğini hatırlatarak, yeni çalışmanın plastik parçacıklarının yalnızca deniz ürünlerinde değil sebzelerde de birikebildiğine dair kanıt sunduğunu vurguladı.

Bilim insanları, mikroplastiklerin başlıca kaynakları arasında araba lastiklerinin aşınması, çamaşır makinelerinden çıkan lifler, boyalar ve plastiklerin parçalanmasını gösteriyor. Daha önce yapılan araştırmalar, yumuşakçalar, balıklar, salyangozlar, solucanlar ve böceklerde de mikroplastik tespit edildiğini ortaya koymuştu.

Ali Kalçık, Van Gölü’nün kirlilik sorunlarının başında, yerleşim yerlerinin kanalizasyon atıklarının ve akarsuların göle dökülmesinin geldiğini belirtti. Özellikle derelere verilen atıkların aşırı azot ve fosfor içerdiğini, bunun da göl ekosistemine ciddi zararlar verdiğini ifade etti. Küresel ısınma ve HES’lerin su seviyesini azaltması nedeniyle, gölde tonlarca balık ölümünün yaşandığını da ekledi.

ÇEVDER Başkanı’ndan Van Gölü Açıklaması: Her Geçen Gün Daha Fazla Kirletiliyor!

ACİL ÇÖZÜM ÖNERİLERİ

Kalçık, Van Gölü’nün korunması için ileri biyolojik arıtma tesislerinin yapılmasının şart olduğunu söyledi. Göl çevresine akan derelerin evsel ve kanalizasyon atıklarından arındırılması gerektiğini vurguladı. Ayrıca, gölde biriken dip çamurunun uygun tekniklerle çıkarılıp bertaraf edilmesi gerektiğini belirtti.

KIYILARIN TÜM CANLILARA AÇIK OLMASI GEREKİYOR

Kıyı işgallerine dikkat çeken Kalçık, 3621 Sayılı Kıyı Kanunu’na uyulmasının zorunlu olduğunu ifade ederek, kıyıların ticari bir meta olarak kullanılmaması gerektiğini söyledi. "Kıyılar, tüm canlıların ortak kullanım alanıdır ve herkes için açık olmalıdır" dedi. Ayrıca, sulak alanların ve sazlıkların korunmasının Van Gölü’nün ekosistemi için hayati önemde olduğunu vurguladı.

EKOLOJİK DUYARLILIK ÇAĞRISI

Kalçık, Van Gölü’nün mikrobiyalitleriyle dünyanın en büyük doğal yapılarından birine sahip olduğunun altını çizerek, gölün turistik ve ekonomik açıdan korunması gerektiğini belirtti. ÇEVDER olarak tüm toplumu ekolojik duyarlılığa davet eden Kalçık, temizliğin değil, kirletmemenin esas olduğunu vurgulayarak Dünya Kıyı Temizleme Günü’nü kutladı ve "Ekolojik, demokratik bir dünya dileğiyle" sözlerini noktaladı.

‘ŞARKILARIMIZ GÜZEL BİR DOĞA İÇİN’

Wan Büyükşehir Belediyesi ve ilçe belediyeleri tarafından ortak yürütülen temizlik kampanyası tüm hızıyla devam ediyor. Sivil toplum örgütleri ve yurttaşların da katılım gösterdiği çalışmalar kapsamında kültürel etkinliklerle de farkındalık yaratılacak. Bu kapsamda “Şarkılarımız Güzel Bir Doğa İçin” sloganıyla bir konser düzenlenecek. Kürt müziğinin sevilen grubu Kolektifa Rîtmên Azad ve Hîvron’un sahne alacağı konser, 31 Ağustos Cumartesi günü saat 19.00’da Edremit Kent Meydanı’nda düzenlenecek.

Büyükşehir Belediyesi’nden yapılan açıklamada, tüm Wan halkının çevre konserine katılarak, yürütülen temizlik çalışmalarına destek vermesi istendi.

Selçuk Aladağ tarafından okunan basın metninde, kıyıların hepimizin ortak yaşam alanı olduğuna vurgu yapılarak, Anayasa ve Kıyı Kanunu'nun uygulanması talep edildi. 

Aladağ, KIYIDA olarak kıyı ekosistemlerini korumak ve kıyılara tüm insanların eşit ve ücretsiz olarak erişimini savunmak amacıyla mücadele ettiklerini belirtti. "Kıyıların sadece insanlar için olmadığını, deniz ve kara ekosistemlerinin buluşma noktası olan kıyılardaki tüm canlı ve cansız varlıkların korunması gerektiğini savunuyoruz. Bu nedenle, kıyılar halkındır yerine, kıyılar hepimizin diyoruz" ifadelerini kullandı.

Aladağ, Türkiye’nin dört bir yanındaki kıyıların ciddi ölçekte işgal altında olduğuna dikkat çekerek, bu işgaller nedeniyle insanların denize ve kıyılara ulaşamadığını belirtti. "İşgal diyoruz, çünkü Anayasa 43. maddesi ve Kıyı Kanunu’nun özellikle 5. ve 6. maddeleriyle; kıyıların kullanımında kamu yararının gözetilmesinin zorunlu olduğu ve herkesin kıyılara serbest şekilde erişmesinin güvence altına alındığına bir kez daha dikkat çekmek istiyoruz" dedi.

Aladağ, son 22 yıldır, özellikle AKP-MHP iktidarı döneminde, hukukun her düzeyde terk edildiğini ve Anayasa'nın uygulanmadığını ifade ederek, adaleti ve hukuku savunduklarını belirtti. "Anayasa ve Kıyı Kanunu'nu Uygula" çağrısıyla kıyılardaki tahribatı ve işgali ortadan kaldırmak için mücadele ettiklerini vurguladı.

Aladağ, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı'nın "Kıyılar Halkındır" adıyla lanse ettiği projede birçok yeni "halk plajı" açılacağını, ancak bu kıyıların anonim bir şirket olan MUÇEV tarafından işletileceğinin açıklandığını hatırlattı. "Sadece bu örneğe bakıldığında bile, kamu kurumlarının bile yasalara uymaktan ne kadar uzak kaldığını, sermaye temelli politikalar nedeniyle halkın kamusal haklarının ellerinden alındığını görüyoruz" diye konuştu.

KIYIDA olarak tüm kıyı hareketleriyle birleşik güçlerini ortaya koyduklarını belirten Aladağ, "Kıyı savunucuları olarak bizler, kıyıların yıkımına ve işgaline izin vermeyeceğimizi, kıyıların ticarileştirilmesini kabul etmeyeceğimizi, mücadele ilkelerimizi yasalardan aldığımızı belirtiyor ve Anayasa Kıyı Kanunu'nu Uygula kampanyamızı başlattığımızı, tüm kıyılar özgür kalana kadar mücadelemize devam edeceğimizi kamuoyuyla saygı ve sevgiyle paylaşıyoruz" diyerek açıklamayı sonlandırdı.

14 YIL ŞİDDET GÖRDÜ

Güzel, boşanma kararı aldığında yaşadığı sorunları şu şekilde anlattı: “Boşanmaya karar verdiğimde bulunduğum toplumda bir ilki yapmıştım ve bunun üzerine benim ölüm fermanım verilmiş, beni öldürme planları yapılıyordu. Boşandıktan sonra benim için ‘Hanife bir daha Çukurca’ya gelemez, Hanife boşandığı için ölümü hak etti, Hanife bizim başımızı öne eğdi’ gibi söylemler başladı.14 yıl boyunca işkence gören Hanife’ye kimse ‘Sen neden bu kaçışı seçtin’, ‘Nasıl bir işkence gördün’ diye kimse sormadı. Ben 14 yıl boyunca işkence gördüm.” 

Boşandıktan sonra 2007 yılında Wan’a taşındığını ve ayakları üzerinde durabilmek için çalıştığını ifade eden Güzel, “İlk olarak bir mağazada çalışmaya başladım. Daha sonra bir telefon dükkanına ortak oldum. Ondan sonra Wan Büyük Halk Pazarı’nda 500 TL ile bir dükkân kiralayarak orada ürün satmaya başladım. Wan Halk Pazarı’nın ilk kadın esnafı ben oldum. Yaklaşık 300 erkek esnafın içinde bir kadın bendim. Birçok zorluk yaşadım.  Bütün zorluklara rağmen savaştım.  Benden sonra kadınlar da o pazarda esnaflık yapmaya başladı” diye belirtti. 

HALK PAZARINDA EŞBAŞKAN OLDU

Barış ve Demokrasi Partisi’nin (BDP) yönetiminde olduğu dönemde eşbaşkanlık sistemini halk pazarında da hayata geçirdiklerini söyleyen Güzel, “Pazarın sorunlarına eşbaşkanlık sistemiyle çözüm olmaya çalıştık. Kadın esnafların, kadın müşterilerin uğrak yeri biz olurduk. Çünkü bir güven verdik ve bunu da bir nevi getirdiğimiz pazarda olan danışma yeri yani eşbaşkanlık sistemiyle yaptık. Bütün herkes sorunlarını dile getirir bizler ortak zeminde çözüm bulurduk. Örgütlü ve bilinçli bir zeminin nasıl çözüm yarattığını bir kez daha görmüş olduk” diye belirtti. 

KADIN ÖZGÜRLÜKÇÜ PARADİGMANIN GÜCÜ 

Kendisine özgüveni, direnci ve mücadele gücünü veren temel etkenin kadın özgürlükçü paradigma olduğunu söyleyen Güzel, “Kadını özgürleştiren, siyasi, sosyo ve ekonomik her anlamda önde tutan bir hareketimiz var. Ve bu bana farklı bir güç kattı. Ben bu gücü partimden almamış olsaydım belki yine ezilirdim. Evet durduğum yerde bir süre sonra yine ezilecektim. Ama fark ettim ki bu mücadelenin içerisinde bizim kendi özümüze dönmemiz, kendi kendimize yetiyor olmamızın temel nedeni partimizin verdiği cesarettir” dedi. 

Güzel, şiddet gören kadınlara şu çağrıda bulundu: “Gelin birlikte olalım, hep birlikte gücümüzü gösterelim. Son süreçte kadına yönelik şiddet, kadın katliamları çoğaldı ve bu erkek eliyle yapılıyor. Bir kadına yönelik şiddet bütün kadınlara yapılmış oluyor. Bu nedenle birlik olmamız lazım. Kadına karşı olan iktidarı erk yapıyı yıkmak kadının elinde. Kadın özgürse bir toplum özgürdür, kadın özgürse yarınlar özgür, ekonomi özgür, yaşam özgürdür. Bir kadının gözyaşı dünyaya değiştirmemeli.” 

MA / Ruken Polat 

 Van Valiliği, bugün öğle ve akşam saatleri arasında Van’ın kuzey ve doğu ilçeleri için sağanak ve gök gürültülü sağanak yağış uyarısında bulundu. Valilik ayrıca; kuvvetli yağış ile beraber ani sel, su baskını, yıldırım, yerel dolu yağışı, kuvvetli rüzgar gibi hadiselerde tedbirli olmaları konusunda uyarılarda bulundu.

Meteorolojik kaynaklardan da bu sistem hakkında vatandaşlara bilgilendirme yapılıyor. Balkanlar üzerinden gelen yeni hava dalgasından nasibini alacak illerimiz arasında Erzurum, Erzincan, Ağrı, Ardahan, Iğdır, Kars, Malatya, Bingöl, Muş, Bitlis, Elazığ, Tunceli, Van, Hakkari de bulunuyor. Pazar uyarısı verildi.

Hava Forum'dan konu hakkında yapılan paylaşımda şu ifadeler kullanıldı:

Balkanlar'dan yağışlı hava dalgası ülkemize doğru yola çıktı. Sırasıyla Marmara, Karadeniz, Ege (perşembe-cuma) ve İç Anadolu (cumartesi) ve Doğu Anadolu'ya (pazar) uğrayacak."