Van gezinizi tamamladıktan sonra İstanbul’a, Ankara’ya veya yurt dışına yola çıkarken o valizin bir köşesine mutlaka bir kavanoz bal ve bir paket otlu peynir sıkıştırılır. Bunun nedeni bu lezzetlerin oluşturduğu eşsiz kültürün kendisinde saklı. Bu kültürel miras, Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi'nin yürüttüğü iki yıllık titiz sürecin ardından Türk Patent ve Marka Kurumu tarafından "Van Kahvaltısı" adıyla resmen tescillendi. Üstelik bu süreç sadece kahvaltıyla sınırlı kalmadı, Van gül reçeli de aynı dönemde kendi coğrafi işaretine kavuştu.
TESCİLLİ SOFRA
Tescil kahvaltıyı tek bir ürün olarak değil, kara kovan balı, murtuğa, süt kaymağı, kavut, cacık ve kavurmalı yumurta gibi ürünlerin hepsinin bir arada olduğu sunumuyla birlikte koruma altına aldı.
Van kahvaltısının demirbaşı olan otlu peynir ise 2019’da ayrıca tescil edildi. Hatta şu an Avrupa Birliği'nde onay sırasında bekleyen otlu peynir, Van'ın yöresel lezzetlerinin global pazardaki ismini güvence altına alacak ilk adımlardan biri.
Van Ticaret ve Sanayi Odası'nın verilerine göre şehirde coğrafi işaret almış veya tescil süreci devam eden 20'ye yakın yöresel ürün var. Tablo her geçen gün genişlerken Nisan 2025'te Van tavası, acem köftesi, erişte aşı ve helise de bu listeye dâhil oldu.
KABİN KURALI
Van’ın yöresel lezzetlerini bavulunuza koymak istediğinizde karşınıza çıkacak ilk büyük engel kabin kuralları oluyor. İstanbul Havalimanı’nın yolcu rehberine göre, uçağın içine alacağınız kabin bagajında yer alan her bir sıvı kabının en fazla 100 mililitre hacminde olması ve tüm bunların şeffaf, kilitli tek bir poşette taşınması gerekiyor.
Van'dan alınan o koca kavanozlardaki ballar ve gül reçelleri doğal olarak bu limiti aşıyor. Bu nedenle Van’dan dönen yolcular bu ağır kavanozları kırılmamaları için kıyafetlerin arasına özenle sarıp sarmalayarak uçak altına verilen kayıtlı bagaja koymayı tercih ediyor. Uçak altına vereceğiniz valiz ile ilgili kurallar hava yoluna ve bilet tipine göre farklılık gösterebilir. Bilet alırken yanınızda taşıyacağınız ürünleri de hesaba katarak koşulları detaylı bir şekilde incelemelisiniz.
GURBETE GİDEN 6 ÜRÜN
1. Otlu peynir: Tuzlu salamurada olgunlaştığı için uzun yolculuklara dayanıklı. Her ihtimale karşı valizinize akmaması için vakumlu poşetleri tercih edebilirsiniz.
2. Kara kovan balı: İçindeki petek nedeniyle kavanoz son derece kırılgan. Uçakta sağlam bir şekilde taşıyabilmek için kıyafetlerinizin arasına koymalısınız.
3. Kavut: Kavrulmuş buğday unundan hazırlandığı için hafif ve dayanıklı bir ürün olarak öne çıkar. Kuru ve ağzı sıkıca kapalı bir kapta muhafaza ettiğiniz sürece, gurbette haftalarca bozulmadan tüketebilirsiniz.
4. Süt kaymağı: Güvenilir bir şekilde taşınması için soğuk zincir ister. Uzun bir yola çıkıyorsanız buz kalıpları ile özenle desteklenerek taşınması gerekir. Aksi halde bozulma riskini de düşünerek valizinize hiç koymamak en mantıklısı.
5. Van gül reçeli: Şehrin tescilli ürünlerinden biri. Tıpkı bal gibi cam kavanozda satıldığı için valizin içinde el üstünde tutmak ve darbelere karşı yumuşak eşyalarla çok iyi korumak gerekiyor.
6. Murtuğa için tereyağı: Murtuğa aslında dumanı üstünde, sıcak sıcak tüketilmesi gereken bir lezzet olduğundan yolculuğa pek uygun değil. Ancak gittiğiniz yerde kendiniz pişirmek isterseniz malzemelerini satın alabilirsiniz.
UÇUŞ BİLGİLERİ
Van'dan dönüş yolunda en yoğun uçuş trafiği İstanbul hattında yaşanıyor. 12 Ekim 2026 tarihinde yapılan aramalara göre, 13 Kasım tarihli direkt Van-İstanbul uçuşlarının fiyatları 4.500 TL ile 5.200 TL arasında değişiyor (Kaynak: Enuygun.com Van İstanbul uçak bileti).
SOFRANIN REKORU
Bu yıl haziran ayında, Van Gölü’nün sahilinde düzenlenen Dünya Kahvaltı Günü etkinliğine Erbil, Duhok ve Soran’dan valiler ile belediye başkanları da eşlik etti. Kahvaltı kültürünün şehirle bağı derin. 2014 yılında Van’da kurulan o devasa sofra, tam 51.793 kişinin katılımıyla "dünyanın en büyük kahvaltı sofrası" unvanını alarak adını Guinness Rekorlar Kitabı’na yazdırdı.
