Bu, Van adına çok sevindirici ve takdir edilmesi gereken bir durum. Van’da daha önce böyle bir dönem yaşanmamıştı: Şöyle ki;
-Yeni Otogar ve Sebze Hâli inşaları, Erciş Yolu 18’inci Km’sindeki çevre yolu bağlantısında başladı.
-Yeni Valilik Binasının temeli DSİ eski yerleşkesinde atıldı. Bu yerleşkenin geri kalan kısmı, yeni bir millet bahçesine dönüştürülecek.
-Beşyoldaki mevcut Valilik Binasının yıkılması, altına otopark ve üstüne kent meydanı yapılması karara bağlandı.
-Beşyol’daki Hz. Ömer Camii ve altındaki pasaj yıkıldı yerine yenisinin temelleri atıldı.
-800 yataklı Yeni Bölge Araştırma Hastanesinin temeli atıldı.
-Muradiye'ye 150 yataklı yeni hastane için ihale süreci başladı.
-Erciş’e ve Bostaniçi'ye yapılacak 150’şer yataklı yeni hastaneler ihaleye çıkacak.
-İskele Caddesi üzerindeki eski askeri hastane yerine yeni 150 yataklı hastane inşa edilecek.
-Üniversiteye 500 yataklı yeni bir hastane binası planlanıyor.
-İpekyolu ve Tuşba İlçe Hükümet Konakları tamamlanmak üzere.
-Eski Van Şehri’ni ayağa kaldırma projesi son sürat devam ediyor. Camiler, minareler, ambar, kışla, çarşı vs gibi tarihi yapılar restore ediliyor, şehrin eski dış duvarlarına benzerleri yapılıyor ve burası tarihle iç içe bir yaşam alanına dönüştürülüyor.
-Edremit’te yeni Ağız ve Diş Sağlığı Merkezinin temeli, kazılmaya başlandı.
-Edremit’te inşa edilen buz pisti önemli ölçüde tamamlandı.
-Olgunlaştırma Enstitüsü için yeni bina yapıldı.
-Edremit’e, Alipaşa’ya ve 3 farklı ilçeye Hafızlık Kursu binaları inşa ediliyor.
-Adliye Sarayının bitişiğindeki eski YİKOP binası yıkıldı, bu alana yeni bir Eğitim Kampüsü temeli atıldı. 12 derslikli anaokul, 24 derslikli ilkokul, 24 derslikli ortaokul ve 24 derslikli lise yapılacak. Kampüs içinde olimpik yüzme havuzu, kapalı ve açık spor salonları, atletizm pisti ve geleneksel oyun alanları, 150 kişilik konferans salonu ve kapalı spor salonu olacak.
- Önümüzdeki yıl için, il genelinde 250’ye yakın yeni okul, 240’a yakın yeni anaokulu inşasına karar verildi.
-Çiçekli’de, VASKİ’ye ait Güneş Enerjisi Santrali (GES) inşa ediliyor.
-Sahil yolunda Kent Müzesi, Bilim Merkezi yapılıyor.
-Sahil yolu İskele Mahallesi etabı tamamlanmak üzere. Üniversite kadar devam etmesi için hazırlık yapılıyor.
-Uygulama Oteli civarına Müzik Okulu inşa ediliyor.
-Park yapımı, sahili ağaçlandırma çalışmaları ve ilçelerde temeli atılan baraj, gölet yapımı gibi, çok sayıda çalışma başladı.
Ayrıca, sırada çok daha mühim projeler var:
-Stadyum yıkılıp yerine “modern formu” inşa edilecek.
-Bölge Hastanesi karşısındaki Polis lojmanları yıkılarak yerine 1500-2000 konut yapılacak.
-Çelik malzemeli katlı bir otopark, sebze hali yoluna yapılacak. Vs.
*****
Tüm bu yatırımlar ve daha başka birçok projeyle ilgili; Vali Dr. Ozan Balcı, hatırlanacağı üzere geçtiğimiz Mart ayında, 496 maddelik, “gazetecilerin soru sormasına izin verilmeyen” bir basın toplantısı düzenlemişti.
Hem Mülkiyeli, hem Hukukçu olan Balcı; mesleki kariyeri, donanımı, bilgisi, birikimi, yönetim şekli ve enerjisiyle Van’ın bu güne dek gördüğü Valilerden farklı bir Vali. Bu yatırımlara ödenek çıkarılmasında etkili olduğu yadsınamaz bir gerçek. Görünen bir başka gerçeklik ise, iktidarın bölgede en çok istediği il olan Van için, kesenin ağzını açmaya razı olduğu gerçekliği.
Bu mühim kent yatırımlarını, projeleri, açılış törenlerini, basite indirgeyecek halim yok. Van’ın bugününe ve yarınına yapılan tüm yatırımlar, hizmetler, her zaman ifade ettiğim üzere, “tüyü bitmemiş yetimin hakkına girilmediği sürece” çok kıymetlidir. Emeği olanlara teşekkür etmek gerekir.
Lakin; aynı zamanda kayyum olarak Büyükşehir Belediyesi Başkan Vekilliği tevdi edilen Van Valisi Dr. Ozan Balcı, bu işleri hem kamu idarelerinin ödenek aldığı Genel Bütçeden, hem Mahalli İdareler bütçesinden pay alan Büyükşehir Belediyesinin bütçesi ile yerel gelirlerinden faydalanarak yürütmektedir.
Seçilmiş Belediye Başkanının görevinden alınarak, kurum bütçesinin bürokrasi eliyle iktidar partisi lehine kullanılması yanlıştır. Bu kanunsuzluğun, evrensel hukuka ve demokrasiye aykırı olduğunu önce hakkaniyet çerçevesinde teslim edeyim! Bugünkü konumuza öyle devam edeyim.
****
Gelelim madalyonun öteki yüzüne…
Yukarıda sıraladığım eş zamanlı başlayan bu kadar çok yatırımın ihale bedelleri, ciddi bir parasal büyüklüğe tekabül eder, Türkçesi Milyarlarca Lirayı aşar.
O zaman sormak gerekir; bu kadar büyük kaynak, hangi bilimsel plan, program ve önceliklere göre kullanılmaktadır? Van’ın acil ihtiyaçlarına, gelecek vizyonuna uygun biçimde rantabl kullanılmakta mıdır?
Mesela, koca bir köye dönmüş ve dar bir alana sıkışmış Van’ın, önce daha yaşanılabilir, modern, ferah, kalkınabilir bir kent olması için, şehrin önünü açacak, nefes almasını sağlayacak, sonra binalar inşa edecek bir vizyona göre hareket edilmekte midir?
Şöyle anlatayım: Mesela, günümüzde çarşı merkezimiz, Akköprü Deresi ile İkinisan Caddesi, Şerefiye-Vali Mithatbey Mahallesi sınırları ile İpekyolu Caddesi arasına sıkışmış, nefes alamaz ve trafikten bezmiş bir hale gelmiştir.
Aynı zamanda, merkezi çepeçevre saran Süphan, Şabaniye, Seyit Fehim, Hacıbekir, Serhat, Karşıyaka, Yeni Mahalle, Bostaniçi, Şafak, Yalım Erez, Beyüzümü, Seyrantepe, Şemsibey, Altıntepe ve Kalecik Mahallelerinin hali içler acısıdır. İmarsızlık veya saçma sapan imar uygulamaları ve denetimsizlik nedeniyle başını almış giden çarpık yapılaşma, kendi kendine oluşmuş daracık eğri büğrü sokaklar, çıkmaz sokaklar, Van’ı varoşluğun dibine indirmiştir.
Sormak istiyorum; Planlama yaparken, bütçe ayarlanırken, neden bu çarpıklıkları ve trafik keşmekeşini çözebilecek, bağlantı yolları ve köprülü kavşaklarıyla şehre nefes aldıracak ve kalkınmanın önünü açacak “Çevre Yolu” öne alınmamıştır?
Neden 15 yıldır kör düğüm olan, özensizce ve sahadaki gerçeklerden uzak, uzman diye geçinen birkaç kişinin masa başında hazırladığı ve 18 maddeye sokarak binlerce vatandaşa kabus yaşattığı Çevre Yolu Projesi, yıllardır saplandığı yerden çıkarılmamakta, Bakanların, Valilerin ve Milletvekillerinin verdiği onlarca söze rağmen, hâlâ yatırım gündemin ilk sırasına alınmamaktadır?
Neden kentin gelişiminin önünde takoz gibi duran bu hukuksuz Çevre Yolu Projesi, revize edilmemekte ve Van şehri bu 15 yıllık garabetten kurtarılmamaktadır? Bu kadar acil bir sorunumuz varken, zamanımız ve paralarımız neden başka işlere harcanmaktadır? Neden?
Önce, hepi topu birkaç ay içinde tamamlanabilecek 41 km’lik çevre yolunu tamamlamak, daha sonra yukarda bahsedilen yatırımların büyük bölümünü bu yeni alanlara ve çevre yoluna göre konumlandırmak, çok daha doğru değil midir?
Diye ısrarla sormak ve eklemek istiyorum:
Malûmuz Türkiye’nin en yoksul kenti olduğumuzu sağır sultan bile duydu. Şimdi yeni ayıbımız var. 2025’in ilk 7 ayına ait resmi rakamlarına göre; Van’ın ihracatı 14,1 Milyon Dolar, ithalatı ise 45,5 Milyon Dolar. Yani bir satmış, 3,2 dışardan almışız. Çevremizdeki Hakkari, Bitlis, Muş illerinde bile durum bizdekinin tam tersi!
Bu düzen böyle devam ettikçe, kente, sivil toplum kuruluşlarına, kent konseyine, halkına, danışılmadan, işbirliği yapılmadan, buraların enerjisinden, hafızasından, deneyimlerinden faydalanmadan, karar verme süreçleri üstenci bir anlayışla yürütüldüğü sürece, sizi temin ederim ki bizi daha iyi günler beklemiyor.
Bir bakıma, bir kişinin “meşrulaşmış keyfiliği ile takdiri arasına sıkışmış” yanlış olan “kişisel doğrularının” dayatıldığı bir ortamda yapılan işlerden, uzun vadede memlekete hayır gelmez, yarın bu günleri nasıl yad ederiz, bu günümüzü bile arayacak hale gelir miyiz, emin değilim?