(VAN) Türkiye’de derinleşen ekonomik kriz ve hayat pahalılığı her geçen gün artmaya devam ediyor. İşsizliğin derinleştiği bu süreçte iktidarın “enflasyonu düşürme politikaları” da hayatta karşılık bulmuyor. Türkiye İstatistik Kurumu’nun (TÜİK) 2025 yılı verilerine göre, Van'da işsizlik oranı 12.7 olarak ölçüldü.
Bu oranla Van işsizlik oranı en yüksek ikinci kent oldu. Halkların Eşitlik ve Demokrasi Partisi (DEM Parti) yönetiminde olan belediyelere gelen iş başvuruları ve sosyal yardım talepleri her geçen gün artmaya devam ediyor.
132 bin 309 nüfusa sahip Edremit (Artêmêt) İlçe Belediyesi, 2024 yılında 840, 2025 yılında 94 ve 2026 yılının ilk beş ayında ise 31 iş başvurusu alırken, bin 427 sosyal yardım başvurusu aldı. Yine Tuşba Belediyesi, 2026 yılının Nisan ve Mayıs ayında 177 iş başvurusu ve 436 sosyal yardım talebi başvurusu aldı.
İpekyolu ilçesinde belediyenin açtığı 60 kişilik geçici işçi alımı ilanına 850 kişi başvurdu.
5 ay 29 gün süreli ve asgari ücret karşılığında çalıştırılacak işçiler için 850’yi aşkın başvuru yapıldığını belirten Rêya Armûşê Belediyesi Halkla İlişkiler Müdürü Aslıhan Cıbranlı, mülakat sürecinde karşılaştıkları manzaranın yoksulluğun ulaştığı boyutları ortaya koyduğunu ifade etti.
EKONOMİK SIKIŞMIŞLIĞIN GÖSTERGESİ
Aslıhan Cıbranlı, yaş kriterlerini karşılamayanların, yaşlıların, kadınların ve engelli yurttaşların dahi işe alınmak için başvurduğunu belirtti. Özellikle yaşı ilerlemiş yurttaşların “Ne iş olsa yaparım” diyerek iş talebinde bulunduğunu ifade eden Aslıhan Cıbranlı, “Bu durum sosyal güvencelerin yetersizliğini gözler önüne serdi. Gelen başvuruların çoğunluğunun kadın olması işsizliğin ve yoksullaşmanın kadın üzerindeki resmini de bizlere çizdi. Birçok kadın, çocuklarının geçimini sağlayabilmek için en ağır çalışma koşullarını dahi kabul etmeye hazırdır. Bizler mülakata 'Kadınlara, gece vardiyasında çöp kamyonun arkasında çöp toplayabilecek misiniz?' diye sorduğumuzda kadınlar ‘her türlü işi yaparız’ dediler. Bu durum kentteki ekonomik sıkışmışlığın en açık göstergesidir. İnsanlar artık ne iş olursa olsun yapmaya hazır. Bu tablo bireysel değil, yapısal bir yoksullaşmanın sonucudur” dedi.
BAŞVURUCULARIN ÇOĞU KADIN
Belediyenin sosyal yardım birimlerine yapılan başvuruların da benzer bir tablo ortaya koyduğunu vurgulayan Aslıhan Cıbranlı, sosyal yardım başvurularının neredeyse tamamının kadınlar tarafından yapıldığını söyledi. Aslıhan Cıbranlı, “İş ve sosyal yardım talepleri her geçen gün artıyor. Belediyenin imkânları ise bu talepleri karşılamakta yetersiz kalıyor. Yurttaşlar yalnızca resmi olarak değil aynı zamanda yüz yüze olarak da belediyeye gelip iş talebinde bulunuyorlar. Bizler günde en az 15 tane iş başvurusu alıyoruz. Bir ümit olarak başvuru formu bırakanlar bile var. İş başvurularında yüzlerce kayıt var. 2 ayda bir düzenli bir şekilde insanlar iş başvuruları için geliyorlar, 2025 yılı içerisinde resmi kanallarla 400’e yakın başvuru almışız. Bu yıl içinde daha yılın yarısındayız. Yine resmi kanallarla sadece 73 başvuru almışız ama bu başvurular gerçek rakamlar değil. Buraya gelip gidenleri temsil etmiyor" diye konuştu.
ÜNİVERSİTE MEZUNLARI HER İŞE BAŞVURUYOR
İş başvurularında eğitim ve meslek ayrımının büyük ölçüde ortadan kalktığını söyleyen Aslıhan Cıbranlı, üniversite mezunları ve teknik personellerin dahi kendi alanları dışında işlere başvurduğunu belirtti. Aslıhan Cıbranlı şöyle devam etti; “Başvuruların büyük bölümünde ortak talep ‘Ne iş olursa yaparım’ şeklinde. Yurttaşlar geçinemiyor ve temel kaygıları ise geçimdir. Kentteki yoksulluğu İnsan Kaynakları ve Sosyal Yardım birimlerine yapılan başvurularda açık biçimde görebiliriz. Yurttaşlar geçici ve asgari ücretli işlere bile yoğunca ilgi gösteriyorlar.”
BÜTÜNLÜKLÜ SOSYAL POLİTİKAYA İHTİYAÇ VAR
İşsizlik ve yoksulluğun azaldığı yönündeki resmi açıklamaların sahadaki gerçeklikle örtüşmediğini ifade eden Aslıhan Cıbranlı, özellikle gençlerin ciddi bir gelecek kaygısı yaşadığını belirtti. Aslıhan Cıbranlı, “Gençler için yeterli istihdam alanları yaratılmıyor. Ekonomik kriz nedeniyle gençler sosyal yaşamdan da giderek uzaklaşıyor. Birçok gencin temel sosyal ihtiyaçlarını dahi karşılayamıyor. Yerel yönetimler bu noktada daha fazla sosyal ve kamusal alan oluşturması gerekiyor. Özellikle nüfusun yoğun olduğu İpekyolu gibi ilçelerde ücretsiz sosyal donatı alanlarının artırılmasının önemli bir ihtiyaçtır. Yoksulluk ancak bütünlüklü sosyal politikalarla aşılabilir” diye belirtti.
MA / Özlem Yacan
