(KARS) Tarihinde pek çok ülkenin izlerini taşıyan Kars için 19.Yy.itibariyle görülen en büyük etki Ruslar tarafından oluşturulmuştur. Uzun süren Osmanlı Rus savaşları 1900'lere kadar devam etmiştir. Bu savaşların sonuncusu olan 93 Harbi diye bilinen savaş sonucunda Berlin Anlaşması imzalanmış , Kars Ardahan ve Batum ile birlikte savaş tazminatı olarak Ruslara bırakılmıştır.
40 yıl Rus hakimiyetinde kalan Kars Rusya'nın kendi kimliklerini ve politikalarına uygun olarak imar edilmiştir.
Yeni şehir planı birbirini kesen ızgara planlı caddelerden oluşmuştur. Baltık mimari tarzında düzgün kesme bazalt taşından binalar yapmışlardır. Yapıların içinde ki bir başka özellik ise PEÇ adı verilen şömineye benzer ısıtma sistemi vardır.
İhtişamı ile kenti çevreleyen Kars kalesi, 1153 yılında Saltuklar zamanında Firuz Akkay tarafından yapılmıştır. Timur zamanında ise yıkılmış ve Osmanlı Döneminde tekrar yeniden inşa ettirilmiştir. İhtişamının yanında efsaneleri ile ünlü olan Kars kalesi Celal Baba , Ebul Hasan Harakani , Havariler kilisesi, kale kırk tünellerinin de ayrıca araştırılması önerilir.
Kozmopolitik bir yapısı olan Kars şehrin en ilginç yanı ise Rusların yapmış oldukları ve geride bıraktıkları yapılardır. Kars sokakları adeta film setlerinden fırlamış gibi ilgi çekiyor. Baltık mimarisi yapıların da yapı malzemesi olarak andezit ve Bazalt kullanılmıştır. Bu yapılar devlet kurumları oteller ya da cafe olarak hizmet vermektedirler. Rahatlıkla bu yapılar arasında gezip Kars merkezinin tadını çıkartabillirsiniz.
Kars denilince akla gelecek olan kars kaşarı ve Rus azınlığı olan Malakanlar Kars halkına Gravyer diye bilinen peynir yapımını öğretmişlerdir bu peynir günümüzde büyük bir ticari etken haline gelmiştir tabi bir kaç mandıraya baktıktan sonra almanızı öneririm.
Popüler kültürde ; Orhan Pamuk '' KAR '' eseri Aleksander Puşkin ilk yurt dışı yolculuğunun Kars'a yapmasıi Tarık Akan son filmi olan Deli Deli Olma filmini burda çekmesi karsa olan ilgiyi daha da arttırmıştır.
ALİ ERDEMİR
Ayrıca kars araştırmasında yanımda olan ;
Mahmut Gündüz'e
Osman kahraman'a
Zeynel Abidin Çalış'a
TEŞEKKÜRLER:::