Siyasi partiler, çerçeve yasanın şeffaf bir şekilde uygulanması gerektiğini belirterek, çalışmaların başlatılması için Milli Güvenlik Kurulu kararının beklenmemesi gerektiğine dikkat çekiliyor.
Barış ve Demokratik Toplum Süreci kapsamında kurulan Milli Dayanışma ve Bütünleşme Koordinasyon Kurulu ile kurul bünyesinde oluşturulan 4 alt komisyonun çalışmalarına ilişkin hazırlıklar sürüyor. Komisyonların çalışma yöntemleri ve görev alanlarına ilişkin tartışmalar devam ederken, komisyonlarda yer alacak kurum ve kişilerin kimlerden oluşacağı ise henüz netlik kazanmadı.
Adli ve Hukuki İşler Koordinasyon Alt Komisyonu, İzleme ve Tespit Alt Komisyonu, Sosyal Uyum ve Bütünleşme Alt Komisyonu ile Silahsızlanma ve Stratejik Koordinasyon Alt Komisyonu olmak üzere 4 alt komisyonun oluşturulmasının ardından gözler, kurul ve komisyonların nasıl çalışacağına çevrildi.
Meclis'in açılmasına günler kala, siyasi partilerin de sürece ilişkin çalışmaları ve hazırlıkları hız kazandı. Meclis'te bulunan siyasi partilerin kurul ve alt komisyonların çalışmalarına yönelik değerlendirmeleri ve hazırlıkları sürerken, önümüzdeki dönemde izlenecek yöntem ve atılacak adımların Meclis gündeminde daha kapsamlı biçimde ele alınması bekleniyor.
Adli ve Hukuki İşler Koordinasyon Alt Komisyonu'nda Adalet Bakanlığı ve ilgili kurum ve kişilerin yer alması beklenirken, İzleme ve Tespit Alt Komisyonu'nda ise Meclis'te bulunan siyasi partiler ve sivil toplum kuruluşlarının yer alması tartışmaları sürüyor. Ancak Meclis kulislerinde siyasi partilerin İzleme ve Tespit Alt Komisyonu'nda yer alacağı veya Meclis'te bir komisyonun daha kurulabileceği ihtimali de kulislerde tartışılan bir diğer konu olarak öne çıkıyor. Bunların yanı sıra Uyum ve Bütünleşme Alt Komisyonu'nda ise Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı ve ilgili kurum ve kişilerin yer alması beklenirken, bu komisyonda uyum çalışmalarının yapılacağı konuşuluyor. Ancak çalışmaların hangi aşamada olduğuna dair herhangi açıklama yapılmış değil.
Bir diğer komisyon olan Silahsızlanma ve Stratejik Koordinasyon Alt Komisyonu ise sürecin en çok konuşulan komisyonu olarak öne çıkıyor. Meclis kulislerinde, komisyonda Kürt Halk Önderi Abdullah Öcalan’ın da yer alacağı belirtiliyor. Komisyonun, sürecin stratejik çalışmalarını yürüteceği ifade ediliyor.
Komisyonun çalışmalarına ilişkin henüz herhangi bir açıklama yapılmazken, sürecin bu nedenle gecikmesinin çalışmalara zarar verdiği yönündeki değerlendirmeler kulislerde dile getiriliyor.
SİYASİ PARTİLERİN HAZIRLIKLARI
Meclis'te bulunan siyasi partiler ise sürece dair çalışmalarına başladı. Süreçte gelinen aşamanın pratik adımlar aşaması olduğu kulislerde ifade edilirken, atılacak adımlara dair partilerin hazırlıklarını Meclis açılmadan önce tamamlaması bekleniyor. Özellikle hangi partiden kimlerin Meclis komisyonunda yer alacağı tartışılırken, İYİ Parti ve Yeniden Refah Partisi dışında bütün siyasi partilerin söz konusu komisyona üye vermesi bekleniyor. Kulislerde, Meclis'in süreçteki rolünün etkin olması gerektiği değerlendirmeleri yapılırken, Meclis'in sürece ilişkin oynayacağı rolün aynı zamanda sivil siyasetin rolü olduğu belirtiliyor.
Öte yandan partiler, süreçle birlikte demokratikleşme adımlarının da tartışılması gerektiğini ve bu adımların Türkiye'nin en öncelikli ihtiyaçlarından biri olduğunu ifade ediyor. Kulislerden edinilen bilgilere göre, çerçeve yasanın uygulanmaya başlamasıyla birlikte özellikle muhalefet partilerinin demokratikleşme adımlarına ilişkin gündemlerini tartışacağı ifade ediliyor.
DEMOKRATİK ADIMLAR KONUŞULMALI
Demokratikleşme adımlarının başında ise hukuki düzenlemelerin geldiği belirtiliyor. Kulislerde sürecin mevcut hukuk ve infaz rejimiyle devam edemeyeceği, bu kapsamda gerekli adımların atılması gerektiğini altı önemle çiziliyor.
Yerel yönetimlere ilişkin düzenlemelerin de gündemde olduğu, kayyum uygulamasına son verilerek kayyım atanan belediye başkanlarının görevlerine iade edilmesi gerektiği belirtiliyor. Kulislerde konuşulan bir diğer başlık ise Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (AİHM) ve Anayasa Mahkemesi (AYM) kararlarının uygulanmasına ilişkin tartışmalar. Muhalefet partilerinin, yasanın uygulanmaya başlamasının ardından bu konudaki tartışmaları gündemlerine alacakları konuşuluyor.
YASA ŞEFFAF BİÇİMDE UYGULANMALI
Öte yandan partiler, çerçeve yasanın uygulanması aşamasında atılacak adımların şeffaf olması gerektiğine de işaret ediyor. Özellikle geri dönüşlerin yaşanacağı aşamalarda sivil siyasetin etkin bir rol oynaması gerektiği belirtilirken, Meclis'in yürütülecek çalışmaları denetleyebilmesi gerektiğine dikkat çekiliyor. Meclis'in bu kapsamda yapacağı çalışmalara ilişkin önerilerini komisyon oluşturulduktan sonra kamuoyuyla paylaşacaklarını belirten partiler, sürecin spekülasyonlara yol açmayacak şekilde yürütülmesi gerektiği uyarısında bulunuyor.
MGK KARARI BEKLENMEDEN ÇALIŞMALAR BAŞLAMALI
Meclis’te yasa çalışmalarının sürdüğü süreçte, yasanın uygulamaya geçirilmesine ilişkin takvim de kritik başlıklardan biri haline geldi. İktidarın “Aralık ayına kadar karar verilebilir” açıklamasının ardından sürecin ağırdan alındığı eleştirileri yükselirken, uygulama takviminin MGK kararına bağlanmasının da süreci daha fazla geciktirebileceği belirtiliyor. Partiler, MGK kararının beklenmesine gerek olmadan bazı hazırlıkların ve çalışmaların başlatılabileceğine dikkat çekerken, kararın gecikmesinin belirsizliği derinleştirerek süreci provokasyonlara açık hale getirebileceği uyarısında bulunuyor.
MA /
