(VAN) Van Ticaret ve Sanayi Odası (Van TSO) Yönetim Kurulu Başkanı Necdet Takva, Ermenistan'ın başkenti Erivan'da 2-5 Eylül 2026 tarihlerinde gerçekleştirilen çalışma programını değerlendirdi.
Ermenistan-Türkiye İş Konferansı'na katıldıklarını, ekonomik iş birliği ve sonraki adımlar panelinde yer aldıklarını belirten Takva, Ermenistan Sanayici ve İş İnsanları ile iş birliği protokolü imzaladıklarını söyledi. Van'ın İran, Ermenistan, Irak ve Kafkasya'ya uzanan coğrafyanın merkezinde bulunduğunu ifade eden Takva, "Erivan'da bir kapıyı araladık. Şimdi o kapının daha fazla ticarete, daha fazla yatırıma ve daha güçlü bölgesel iş birliğine açılması gerekiyor" dedi.
Van TSO Yönetim Kurulu Başkanı Necdet Takva, Ermenistan'ın başkenti Erivan'da gerçekleştirilen çalışma programının detayları, çıktıları ve beklentilerine ilişkin değerlendirmelerde bulundu.
Çalışma programı kapsamında Ermenistan-Türkiye İş Konferansı'na katıldıklarını belirten Takva, Ermenistan-Türkiye Ekonomik İş Birliği ve Sonraki Adımlar Paneli'nde de yer aldıklarını söyledi. Takva, Van Ticaret ve Sanayi Odası olarak Ermenistan Sanayici ve İş İnsanları ile iş birliği protokolü imzaladıklarını ifade etti.
'BU BİR ZİYARET DEĞİL, ÇALIŞMA PROGRAMIYDI'
Programın sıradan bir iş ziyareti olarak değerlendirilmemesi gerektiğini belirten Takva, "2-5 Eylül 2026 tarihlerinde Ermenistan'a yaptığımız çalışma programının detaylarını, çıktılarını ve beklentilerini sizlerle paylaşmak üzere planladık. Ermenistan-Türkiye İş Konferansı'na katıldık. Ermenistan-Türkiye Ekonomik İş Birliği ve Sonraki Adımlar Paneli'ne katıldık.
Van Ticaret ve Sanayi Odası olarak Ermenistan Sanayici ve İş İnsanları ile iş birliği protokolü imzaladık. Bu tarihi bir protokol belgesidir. Yine yüz yüze, B2B dediğimiz görüşmeleri gerçekleştirdik. Ermenistan Üreticiler EXPO 2026 Fuarı'na katıldık. Biz bu programı sadece bir iş ziyareti olarak görmedik. Bu bir ziyaret değil, bir çalışma programıydı" diye konuştu.
'VAN AÇISINDAN ÇOK DAHA BÜYÜK BİR FIRSAT'
Çalışma programını Van'ın bölgesel ekonomik rolünün güçlendirilmesi açısından önemli bir başlangıç olarak değerlendirdiklerini kaydeden Takva, Türkiye-Ermenistan ilişkilerinin ekonomik boyutuna da katkı sunmayı hedeflediklerini söyledi.
Takva, "Van'ın bölgesel ekonomik rolünü güçlendirecek, Türkiye-Ermenistan ilişkilerinin ekonomik boyutuna katkı sunacak bir başlangıç olarak değerlendiriyoruz. Van açısından baktığımızda da çok daha büyük bir fırsattan söz ediyoruz" ifadelerini kullandı.
Van'ın coğrafi konumuna dikkat çeken Takva, kentin yalnızca kendi sınırları içerisinde ekonomik faaliyet yürüten bir şehir olmaması gerektiğini belirtti.
Takva, "İran'a, Ermenistan'a, Irak'a ve Kafkasya'ya uzanan bir coğrafyanın merkezinde bulunuyoruz. Biz Van'ın sadece kendi sınırları içerisinde ekonomik faaliyet yürüten bir şehir değil, Erivan'dan Tebriz'e, Erbil'den Kafkasya'ya uzanan bölgesel ticaret ağının merkezlerinden biri olmasını önemsiyoruz" dedi.
'ERİVAN'DA BİR KAPIYI ARALADIK'
Erivan'da gerçekleştirilen temasların ardından yeni bir sürecin başlaması gerektiğini belirten Takva, ticaret, yatırım ve bölgesel iş birliğinin geliştirilmesi çağrısında bulundu.
Takva, "Erivan'da bir kapıyı araladık. Şimdi o kapının daha fazla ticarete, daha fazla yatırıma ve daha güçlü bölgesel iş birliğine açılması gerekiyor. Bizim beklentimiz ve çağrımız da budur. Bunun en somut örneklerinden bir tanesi Alican Kapısı'nın açılmasıdır" diye konuştu.
Van'ın ve iş dünyasının hazır olduğunu belirten Takva, sınır ticaretinin önündeki engellerin kaldırılması gerektiğini ifade etti.
"Van hazır. Dolayısıyla iş dünyamız hazır. Şimdi ticaretin ve sınırların önündeki engelleri kaldıracak adımların atılmasını bekliyoruz" diyen Takva, çalışma programına katılan iş insanlarına da teşekkür etti.
'22 SAATLİK SEYAHATLE PROGRAMI GERÇEKLEŞTİRDİK'
Çalışma programına yoğun ilgi olduğunu belirten Takva, yaklaşık 130 kişinin başvuru yaptığını söyledi. Alican Sınır Kapısı'nda sembolik geçişe benzer bir kolaylaştırıcı yaklaşım beklediklerini ancak bunun gerçekleşmemesi üzerine programı farklı bir güzergâh üzerinden gerçekleştirdiklerini kaydetti.
Takva, "Gerçekten, aslında başvuru sayısı 130'lar seviyesindeydi. Yaklaşık bir ay süreyle biz Alican Sınır Kapısı'nda, önceki sembolik geçişe benzer bir kolaylaştırıcı yaklaşımın olacağını umuyorduk. Bu olmayınca biz programımızı sürdürdük ve 22 saatlik bir seyahatle bu programı gerçekleştirdik" dedi.
Programın gerçekleşmesine katkı sunanlara teşekkür eden Takva, "Programın gerçekleşmesine katkı sunan, bizleri Erivan'da en iyi şekilde ağırlayan Ermenistan'daki iş dünyası temsilcilerine, Ermenistan Sanayici ve İş İnsanları Birliği'ne ve tüm paydaşlarımıza ayrıca teşekkürlerimi iletiyorum" diye konuştu.
'VAN'DA BİR SEFERBERLİK İLAN ETMELİYİZ'
Van-Erivan-Tebriz-Erbil hattının güçlendirilmesinin önemine vurgu yapan Takva, Van'ın Güney Kafkasya ile Orta Doğu arasında köprü konumunda olduğunu söyledi.
Takva, "Yine Van-Erivan-Tebriz-Erbil hattının güçlendirilmesi, Van'ın Güney Kafkasya ve Orta Doğu arasında köprü olması... Burada bir şeye dikkatinizi çekmek istiyorum. Yarından itibaren aslında biz Van'da bir seferberlik ilan etmeliyiz" ifadelerini kullandı.
'KESİNTİSİZ DEMİR YOLU MESELESİ MUTLAKA ÇÖZÜLMELİ'
Bölgesel ticaret hedeflerinin gerçekleşebilmesi için ulaşım altyapısının güçlendirilmesi gerektiğini belirten Takva, özellikle demir yolu bağlantısına dikkat çekti.
Takva, "İki şey çok önemli. Bütün bu hedeflerin gerçekleşmesi için Van'ın kesintisiz demir yolu meselesinin mutlaka çözülmesi lazım. Kuzey-Güney hattının bağlanması ve bizim neredeyse Habur'a ya da İbrahim Halil'e ulaşmamızdaki 6 saatlik mesafenin 2 saate düşürülmesi söz konusudur" dedi.
Van-Şırnak kara yolu projesinin de bölgesel ticaret açısından önemli olduğunu belirten Takva, "Van-Şırnak kara yolu meselesini de mutlaka bu bağlamda olmazsa olmaz bir alan olarak, bir müdahale alanı olarak gördüğümüzü ifade etmek istiyorum. Ticaret, lojistik, turizm ve yatırım açısından yeni bir bölgesel ekonomik alan oluşturulması, bu iki temel beklentinin karşılanmasıyla doğrudan ilgilidir" diye konuştu.
'SINIRLAR AYIRMAK İÇİN DEĞİL, TİCARETİ VE BARIŞI BÜYÜTMEK İÇİN VAR OLMALI'
Türkiye ile Ermenistan arasındaki ekonomik ilişkilerin geliştirilmesinin barış ve normalleşme sürecine de katkı sağlayabileceğini belirten Takva, iş dünyasının temaslarının karar vericiler tarafından dikkate alınması gerektiğini söyledi.
Takva, "Mesajımız şudur özetle: Sınırlar ayırmak için değil, ticareti ve barışı büyütmek için var olmalı" dedi.
Takva, "İş dünyasının barış ve normalleşmeye katkısını mutlaka politikacılarımızın, karar vericilerimizin ve ülkemizi yönetenlerin göz önüne alması gerekiyor" ifadelerini kullandı.
'100 YIL ARADAN SONRA BÖYLE BİR TEMASIMIZ OLDU'
Erivan'daki temasların tarihi açıdan da önemli olduğunu belirten Takva, Ermeni iş insanlarından oluşan bir heyeti Van'da ağırladıklarını hatırlattı.
Takva, "100 yıl aradan sonra... Yani diplomatik ilişki tam 35 yıldır yok ama 100 yıl aradan sonra biz burada 22 kişilik bir Ermeni iş insanı heyetini ağırladık. 100 yıllık komşumuzla böyle bir temasımız olmamıştı. Dolayısıyla zamanın ve mekânın ruhuna uygun olduğunu düşünüyorum" diye konuştu.
'ODA SEÇİMİYLE HİÇBİR BAĞI YOK'
Ermenistan programının oda seçimleriyle ilişkilendirilmesine de değinen Takva, bunun doğru olmadığını belirterek, "Bunun oda seçimiyle hiçbir bağı yok. Yorumlayan yorumlamıştır zaten. Benim buna söyleyecek bir şeyim yok" dedi.
Takva, açıklamalarını esprili bir ifadeyle sürdürerek, "Aslında gitmem gerekiyordu. Oy toplamam gerekiyordu. Onlara bir fırsat verdik. En azından 3-4 gün biz çalışmalarımıza ara verdik. Çünkü Ermenistan'da bize oy kullanacak kimse yok" diye konuştu.
'IRAKLI ZİYARETÇİ SAYISINDA YÜZDE 25 ARTIŞ'
Van'ın bölgesel ticaret ve turizm potansiyeline ilişkin rakamları da paylaşan Takva, Irak vatandaşlarının Van'a gelişlerinde artış yaşandığını söyledi.
Takva, "2025'in 8 ayında gelen Iraklı vatandaş sayısı 38 bin 96 kişi olarak gerçekleşmiş. 2026'nın ilk 8 ayında gelen Iraklı vatandaş sayısı ise 47 bin 590. Yüzde 25'lik artış olmuştur" dedi.
'VAN BİR İŞLETME MEZARLIĞIYMIŞ GİBİ ALGI YAPMAYIN'
Van'daki işletmelerin durumu hakkında da değerlendirmelerde bulunan Takva, yeni işletme açılışları ile kapanan ve terkin edilen işletmelere ilişkin rakamları paylaştı.
Takva, "2025 yılında 481 üye odamıza kayıt yaptırmış. 2026 yılında 8 ayda 498'e ulaşmış. Buna karşılık kapanan, terkin eden iş yeri sayısı 97'dir" ifadelerini kullandı.
Van'daki esnaf ve işletmelerin durumuna ilişkin olumsuz bir algı oluşturulmaması gerektiğini belirten Takva, "Ya esnaf öldü, bitti, kepenk indirdi derseniz olmaz. 2025 rakamlarını vereyim size. 8 aylık ama tamamını vermiyorum. Bir yıllık kıyaslama: 481 açılan iş yeri, 117 kapanan ve terkin eden. Van böyle sanki bir işletme mezarlığıymış gibi bir algı yapmayın" diye konuştu.