(VAN) Derinleşen ekonomik kriz ve asgari ücretin temel ihtiyaçları dahi karşılayamaması Van'da yurttaşları kış ortasında ısınma kaygısıyla karşı karşıya bıraktı. Tonu 20-22 bin TL arasında değişen kömür, dar gelirli ailelerin bütçesini aşarken, Rusya-Ukrayna savaşı nedeniyle tedarik sorunları da fiyatları artırıyor. Bir yandan geçim derdiyle boğuşan yurttaşlar, kışlık yakacak alamazken, diğer yandan kömürcüler de düşen satışlar nedeniyle kepenk kapatmak zorunda kalıyor.
Van’ın Tûşba ilçesinde bulunan Kömürcüler Sitesi’nde bulunan 61 esnaftan 44 tanesi kepenk kapatmak zorunda kaldı. Geriye kalan 17 esnaf ise ayakta durmaya çalışıyor. Sobacılar esnafı da aynı durumda. Bundan birkaç yıl önce yaz boyu kış için hazırlık yapan sobacı esnaflar, artık yazın kapalı, kışın ise günü birlik çalışıyor. Mevcut durumdan kaynaklı da sobacılar çarşısında 10 esnaftan sadece 4’ü açık.
KÖMÜRÜN TONU 20 BİN TL’Yİ AŞTI
20 yıldır Kömürcüler Sitesi’nde esnaf olan Recep Zibek, kömürün tonunun 20 bin TL’yi aştığını söyledi. Gidişatın böyle devam etmesi durumunda kepenk kapatacaklarını belirten Zibek, "Kömürün tonu 20 bin TL’yi geçti. Asgari ücret alan yurttaşlar nasıl ısınacak? İnsanlar artık tonla değil torba ile kömür alıyor. Onlarca esnafımız ya sektör değiştirdi ya da kepenk kapatmak zorunda kaldı. Ukrayna-Rusya savaşı yüzünden Ukrayna kömürü bulmak artık güç oldu. Durum böyle olunca 61 esnaftan sadece 17 tanesi kaldı. Böyle giderse biz geriye kalanlar da yakında kepenk kapatacağız" dedi.
'ANKARA'DAKİLERE İHALE VERİLİYOR'
Van'da her yıl devlet tarafından neredeyse 200 bin ton yardım kömürünün dağıtıldığını sözlerine ekleyen Zibek, "Elbette devlet yardım kömürü dağıtmasın demiyoruz. Ama madem kömür Van’da dağıtılıyor, buranın esnafı üzerinden dağıtılsın ki buranın esnafı ayakta kalabilsin. Eğer bu yardım kömürü bizim üzerimizden dağıtılırsa hem esnaf ayakta kalacak hem de onlarca kişiye istihdam kapısı açılacak. Ama direk Ankara veya başka illerde bulunan kişilere birileri bu ihaleleri veriyor. Adam hayatında Van’ı görmemiş ve gelmemiş ama buranın yardım kömürünü dağıtıyor. Bu kabul edilir bir durum değil. Bu kriz nedeni ile borçlu olan ve borçlarını ödemek de zorluk çeken birkaç esnaf intihar etti ve hayatlarını kaybettiler" diye belirtti.
'10 SOBACIDAN 4’Ü KALDI'
20 yıldır sobacılık yaptığını dile getiren Seyfettin Eröz, bundan 10 yıl önce yaz boyunca kış hazırlıkları yaptıklarını söyledi. Ancak artık soba kültürünün kalmadığını dile getiren Eröz, "Artık doğalgaz geldi ve sobacı esnafı kepenk kapattı. 10 esnaftan 4 tane kaldık. Bizden alışveriş yapmaya gelen yurttaşlar da kırsal alanlardan gelen yurttaşlar. Onlar da eskisi gibi gelmiyor. Çünkü sobaların maliyetleri yüksek olunca hali ile fiyatları da yüksek oluyor. Eskiden sobaları biz yapardık ama artık malzeme maliyetini kurtarmıyor. Onun için biz de sobaları dışarıdan istiyoruz. O şekilde de pahalı oluyor. Bu yüzden işler neredeyse durma noktasına geldi. Birkaç yıla kalmaz biz geriye kalan 4 esnafta dükkanları kapatmak zorunda kalabiliriz" diye konuştu.
