HAKKARİ - Hakkari ile Yüksekova arasında bulunan Cilo-Sat Dağları’ndaki yaklaşık 20 bin yıllık buzulların küresel ısınmanın etkisiyle giderek küçüldüğü gözlemlendi. Drone ile havadan görüntülenen buzullardaki gerileme, iklim krizinin Doğu Anadolu’daki yüksek dağ ekosistemleri üzerindeki etkisini bir kez daha ortaya koydu.
Yüksekova Halkın Sesi Muhabiri Kader Çakmak’ın aktardığı habere göre, Türkiye’nin önemli buzul alanları arasında gösterilen Cilo-Sat Dağları’nda buzulların kapladığı alanın daralması ve yüksek kesimlerdeki doğal yapının değişmesi endişeye neden oluyor. Drone görüntülerinde ortaya çıkan manzara, binlerce yıldır varlığını sürdüren doğal oluşumların geleceğine ilişkin kaygıları artırdı.
Doğu Anadolu’da son yıllarda kuraklık, düzensiz yağışlar ve aşırı hava olaylarıyla kendini gösteren iklim değişikliği, yüksek dağlardaki buzulları da etkiliyor. Ağrı ve Süphan dağlarındaki buzul alanlarında yaşanan gerilemeye Cilo Dağları’ndaki erime de eklenirken, uzmanlar buzulların küçülmesinin yalnızca doğal görünümü değiştirmediğine dikkat çekiyor. Bu değişimin bölgedeki su kaynakları ve ekolojik denge açısından da önemli sonuçlar doğurabileceği belirtiliyor.
Drone görüntülerinde dikkat çeken değişim
Cilo Dağları’nda yapılan gözlemlerde, buzulların yüksek kesimlerdeki çanaklara doğru çekildiği ve kapladıkları alanın giderek daraldığı görüldü. Drone ile havadan kaydedilen görüntüler, iklim değişikliğinin dağ ekosistemleri üzerindeki etkisini açık şekilde ortaya koydu.
Binlerce yıllık doğal oluşumların küçülmesi, Cilo Dağları’nı yalnızca doğa turizmi açısından değil, bilimsel araştırmalar ve doğal mirasın korunması bakımından da önemli bir noktaya taşıyor. Buzulların geleceğine yönelik kaygılar artarken, mevcut alanların düzenli biçimde izlenmesi ve bilimsel ölçümlerin devam ettirilmesi gerektiği ifade ediliyor.
1948’den bugüne buzullarda dikkat çeken değişim
Coğrafya öğretmeni Kenan Canan’ın aktardığı bilimsel verilere göre, Türkiye’de buzul araştırmaları açısından önemli çalışmalara imza atan Prof. Dr. Sırrı Erinç, 1948 yılında Cilo Dağları’nda yaptığı araştırmalarda buzulların kalınlığını yaklaşık 100 metre olarak kaydetti.
Canan’ın paylaştığı verilere göre, 2020 yılında yapılan bazı ölçümlerde bu kalınlık 50-60 metre seviyelerine kadar geriledi. Bunun yanında buzulların kapladığı alanın da geçen yıllar içerisinde belirgin şekilde küçüldüğü ifade ediliyor.
Cennet ve Cehennem vadileri doğaseverlerin rotasında
Cilo Dağları; buzulları, yüksek dağları ve doğal vadileriyle Türkiye’nin öne çıkan doğa rotaları arasında yer alıyor. Hakkari ve Yüksekova’nın yanı sıra farklı kentlerden gelen doğaseverler ve dağcılar bölgede yürüyüş ve doğa gezileri gerçekleştiriyor.
Yüksekova Cilo Doğasever Spor Kulübü üyeleri de 30 kişilik grupla sabahın ilk saatlerinde Cennet ve Cehennem vadilerine hareket etti. Vadide kahvaltı yapan grup, ardından yaklaşık 20 bin yıllık olduğu belirtilen buzulları yerinde inceledi.
Gezi sonrasında değerlendirmelerde bulunan kulüp üyeleri, buzulların erimesinin kendilerini üzdüğünü belirterek doğal mirasın korunması için gerekli önlemlerin gecikmeden alınması gerektiğini ifade etti.
Cilo Dağları için acil koruma çağrısı
Cilo Dağları’ndaki buzulların yaşadığı gerileme, iklim değişikliğiyle mücadele ve doğal alanların korunması konusunu yeniden gündeme getirdi. Uzmanlar ve çevre savunucuları, küresel ölçekte sera gazı emisyonlarının azaltılmasının yanı sıra yerel düzeyde doğal alanları koruyacak politikaların hayata geçirilmesi gerektiğine dikkat çekiyor.
Buzulların belirli aralıklarla ölçülmesi, uydu ve drone görüntüleri üzerinden değişimin düzenli takip edilmesi, su kaynaklarının izlenmesi ve dağ ekosistemine zarar verebilecek faaliyetlerin denetlenmesi gereken başlıca adımlar arasında gösteriliyor.
Kaynak: Yüksekova Halkın Sesi – Muhabir: Kader Çakmak
