Şehir içi trafikte kırmızı ışıkta beklerken otomatik vitesli araçları “D” (Drive) konumundan “N” (Neutral) konumuna almak, sürücüler arasında yaygın bir alışkanlık olarak biliniyor. Ancak otomotiv mühendisleri ve şanzıman uzmanları, bu davranışın sanılanın aksine fayda sağlamadığını, modern şanzıman sistemlerine zarar verdiğini ifade ediyor.
Birçok sürücü, aracını boşa almanın şanzımanı dinlendirdiğini, motor üzerindeki yükü azalttığını ve yakıt tasarrufu sağladığını düşünse de, uzmanlara göre durum tam tersi. Kırmızı ışıkta vitesi N konumuna almak, şanzıman içindeki yağ basıncının düşmesine neden oluyor. Araç yeniden harekete geçerken oluşan basınç değişimi ise iç parçalarda sürtünme ve aşınmayı artırarak sistemin ömrünü kısaltıyor.
Özellikle dur-kalk trafiğin yoğun olduğu büyük şehirlerde otomatik vites araçlar sürüş konforu sağlarken, manuel kullanım alışkanlıklarını sürdüren bazı sürücüler yanlış uygulamalara devam edebiliyor. Modern araçlar, vites D konumundayken araç durduğunda şanzıman üzerindeki yükü en düşük seviyeye indirecek şekilde tasarlanıyor. Buna rağmen her duruşta vitesi boşa almak ve tekrar D konumuna geçirmek, hidrolik valfler, kavramalar ve dişliler üzerinde gereksiz bir çalışma döngüsü oluşturuyor. Uzun vadede bu durum, vites geçişlerinde sertlik, kararsızlık ve “vuruntu” gibi sorunlara, hatta yüksek maliyetli şanzıman revizyonlarına yol açabiliyor.
Sürücülerin bu alışkanlığı sürdürmesindeki en önemli nedenlerden biri yakıt tasarrufu beklentisi. Ancak uzmanlar, bu düşüncenin modern enjeksiyonlu araçlar için geçerli olmadığını vurguluyor. Günümüz araçlarında motor kontrol ünitesi (ECU), araç D konumunda frenle durduğunda motor devrini ve yakıt püskürtmesini otomatik olarak minimum seviyeye indiriyor. Bu nedenle vitesi N konumuna almanın yakıt tüketimine etkisi yok denecek kadar az. Start-Stop sistemi bulunan araçlarda ise bu uygulamanın hiçbir anlamı bulunmuyor.
Konunun bir diğer önemli boyutu ise güvenlik. Trafikte beklerken aracın her an harekete hazır olması büyük önem taşıyor. Arkadan hızla yaklaşan bir araçtan kaçınmak ya da acil durum araçlarına yol vermek gerektiğinde, vitesin N konumunda olması sürücünün tepki süresini uzatabiliyor. Uzmanlar, bu tür risklerin önüne geçmek için kırmızı ışıkta beklerken vitesin D konumunda tutulmasını ve ayağın frende olmasını öneriyor. Bu yöntem, hem şanzıman sağlığını koruyor hem de sürücüye anında manevra imkânı sağlıyor.