Van’ın Tuşba ilçesindeki Oduncular ve Kömürcüler Sitesi’nde kış hazırlıkları sürüyor.
Vanhabertr'nin haberine göre, Artan tedarik, nakliye ve işçilik maliyetleri yakacak fiyatlarını yükseltirken, bir ton meşe odunu 12 bin TL’ye, kömür ise 20 bin TL’ye dayandı. Fiyatlardaki artış, özellikle dar gelirli yurttaşların kış aylarında ısınmasını güçleştiriyor.
Atölyelere getirilen ağaçlar, makinelerde kesilerek sobada kullanılacak odunlara dönüştürülüyor. Doğalgaz altyapısının bulunmadığı mahallelerde yaşayan yurttaşlar odun ve kömüre yönelirken, sobanın daha kolay tutuşmasını sağlayan tahta odunlara da ilgi gösteriyor.
Site esnafı, tedarik sıkıntısı ve artan giderlerin satış fiyatlarını doğrudan etkilediğini belirtiyor. Meşe odununun ton fiyatının geçen yıla göre yaklaşık 3 bin TL artarak 12 bin TL’ye, kavak odununun ise 8 bin TL’ye yükseldiğini aktaran esnaf, pelet fiyatlarının da 18-20 bin TL’ye ulaştığını ifade ediyor. Doğalgaz kullanımının yaygınlaşmasıyla odun ve kömür satışlarının gerilediğini belirten esnaf, artan maliyetlerin hem yurttaşların bütçesini hem de sektörün ticaretini olumsuz etkilediğini dile getiriyor.
Odun fiyatları 12 bin TL’ye yükseldi
Van’da yaklaşık 27 yıldır esnaflık yapan Hasan Seyhan, artan maliyetler ve doğalgaz kullanımının yaygınlaşması nedeniyle odun ve kömür satışlarının düştüğünü belirtti. Bir ton meşe odununun 12 bin TL’den satıldığını aktaran Seyhan, şunları söyledi:
“1999’dan beri bu işi yapıyorum. Türkiye’de her yıl her şeye zam geldiği gibi oduna da zam geliyor. Geçen yıla göre ton başına yaklaşık 3 bin TL zam geldi. Odunun kesilmesi, kırılması, düzeltilmesi ve araca yüklenmesi gibi birçok masrafı var. Van ve çevresinde ormanlık alan bulunmadığı için odunlar Bitlis, Şırnak ve çevredeki uzak bölgelerden getiriliyor. Bu da maliyetleri artırıyor. Şu anda bir ton meşe odununu kapıya teslim 12 bin TL’ye satıyoruz. Meşe odunu, yüksek kalorili olması nedeniyle tandırlarda ve fırınlarda tercih ediliyor. Kömürü tutuşturmak için ise maliyeti daha düşük olan kavak, çam ve söğüt gibi ağaçların odunlarını da satıyoruz.”
“Kömür satışlarımız düştü”
Doğalgaz kullanımının artmasıyla odun ve kömür satışlarının azaldığını belirten Seyhan, sosyal yardımlaşma kapsamında dağıtılan kömürün kalitesinin de iyileştirilmesi gerektiğini vurguladı.
Seyhan, “Doğalgaz gelmeden önce yılda 5 bin ton kömür satıyorduk, şimdi bu miktar 500 tona düştü. Odun satışlarımız da 300-400 tondan 50 tona kadar geriledi. Doğalgaza karşı değiliz, çünkü doğalgaz bir nimettir ve hepimizin yararınadır. Ancak sosyal yardımlaşma kapsamında dağıtılan kömürün kalitesine dikkat edilmesi gerekiyor. Devletin maliyeti yüksek, yurttaşların ise aldığı kömürden sağladığı fayda yeterli değil. Kömür ücretsiz dağıtıldığı için yurttaşlar çoğu zaman şikâyet etmiyor. Oysa yakıt olarak kullanılan kömürün verimli olması gerekir. Dağıtılan kömür ya düzgün yanmıyor ya da sobayı kısa sürede tıkıyor ve boruları kurumla dolduruyor. Bu durum hem esnafın ticaretini hem çevreyi hem de yurttaşları olumsuz etkiliyor” dedi.
Tedarik sıkıntısı fiyatları artırdı
Van’da esnaflık yapan Recep Zibek, odun, kömür ve pelet fiyatlarındaki artışın temel nedenlerinin tedarik sıkıntısı ve yükselen maliyetler olduğunu belirtti. Meşe odununun ton fiyatının 7 bin TL’den 12 bin TL’ye, kavak odununun ton fiyatının ise 4 bin TL’den 8 bin TL’ye yükseldiğini aktaran Zibek, şöyle konuştu:
“Kömürün fiyatı 12 bin TL iken şu anda 20 bin TL’ye dayandı. Peletin fiyatı da 5 bin TL’den 18-20 bin TL’ye yükseldi. Fiyatlar bu şekilde artmaya devam ediyor, bakalım nasıl olacak. Bunun nedeni, odunun yeterince gelmemesi. Orman kesimleri devlet tarafından yasaklandı, bir de ağaç kaynakları tükendi. Eskiden Şemdinli, Hakkâri ve Bitlis tarafından odun geliyordu. Şimdi ise ağırlıklı olarak Bitlis’ten geliyor. Ancak Bitlis de hem Van’a hem Batman’a hem de diğer bölgelere odun yetiştirmeye çalışıyor. Bu nedenle tedarik sıkıntısı yaşanıyor.”
“Maliyetler artıyor, kârımız çok az kalıyor”
Odunun nakliye ve işçilik masraflarının fiyatları yükselttiğini belirten Zibek, satışlardan elde ettikleri kazancın oldukça düşük kaldığını ifade etti.
Zibek, konuşmasını şu sözlerle tamamladı:
“Odunun buraya geliş maliyeti ton başına 8 bin TL’yi buluyor. Kesilmesi, kırılması, dizilmesi, araca yüklenmesi ve müşterinin kapısına kadar teslim edilmesi gibi masraflar da eklenince fiyat 12 bin TL’ye ulaşıyor. Hızar kesimi ve işçilik maliyetleri de oldukça yüksek. Odunu araca yüklüyor, müşterinin kapısına kadar götürüyoruz. Bütün masraflar çıktıktan sonra ton başına, satış yapılan mahalleye göre 300 ila 500 TL arasında kâr kalıyor. Eskiden fırınlara 500 ton odun sattığımızı hatırlıyorum. Ancak fırınların çoğunun doğalgaza geçmesi bizi de etkiledi. Şu anda Van merkezinin yanı sıra Gevaş’a ve çevre köylere de odun satışı yapıyoruz.”
