Başkalarından satın aldığı silahlarla birbirini öldüren ve yine onların sattığı ilaçlarla iyileşmeye çalışanların coğrafyası
Ortadoğu cehennemine; Türkiye’yi de itmek ve Ortadoğu gibi parçalı hale getirmek için kardeşi kardeşe kırdırmayı hedefleyen emperyalist güçlerin oyuncağı olanların, memleket sathında at koşturduğu şu dönemde, ben yine aynı güneşin aydınlattığı Van’ımızın meseleleri üzerine yazı yazma ısrarımı sürdürüyorum.
Büyük usta Ahmet Kaya’nın dediği gibi: Martılar ağlardı çöplüklerde, Biz seninle gülüşürdük, Şehirlere bombalar yağardı her gece, Biz durmadan sevişirdik, Sonbahar damlardı damlarımıza, Biz seninle sararırdık, Aydınlansın diye şu kirli yüzler, Biz durmadan savaşırdık…
O misal…
*****
…Tuşba, bildiğiniz üzere Van’ın eski ismi. Urartuca güneş kenti demek. Günümüz insanlarından daha akıllı oldukları anlaşılan Urartular, 3000 yıl önce, şehre bu ismi uygun görmüş…
Günümüz teknolojik ölçümlerine göre Van; doğudan batıya 2 bin KM uzanan Türkiye coğrafyasının, yine en çok güneş alan 3 Şehrinden biridir. 1. Şanlıurfa, 2. Konya, 3. Van, 4. Gaziantep, 5. Mersin, 6. Antalya, 7. Adana, 8. Mardin, 9. Şırnak diye devam eder...
Peki, güneş enerjisinden yararlanma sıralaması da böyle mi?
“Güldürme bizi” dediğinizi duyar gibiyim.
Haklısınız. Maalesef değil! Çok ama çok çok gerilerdeyiz. Sıramızı birazdan yazacağım. Oraya gelmeden önce bir iki meseleye değinmek istiyorum, izninizle.
Malumunuz olduğu üzere; gece gündüz yatırım haberleriyle yatıp kalktığımız Vanımız, 2024 sonu itibariyle büyük ilerleme kaydederek, Gayri Safi Yurt İçi Hasıla’da (GSYİH) rekor kırdı ve Türkiye sonuncusu oldu. Gelişmişlik bakımından 77’inci sıraya gerilemek ise, bir önceki rekorumuzdu!
Geçen gün, TÜİK‘den baş aşağı freni patlamış kamyon misali ivme arttıran ilimize, müjdeli haber daha geldi. Meğerse ithalat ve ihracatta da (!) sonunculuğu kimselere kaptırmamışız.
Temmuz sonu genel ticaret rakamlarına göre; ihracatımız 1 Milyon 310 Bin Dolar, ithalatımız 4 Milyon 946 Bin Dolar olmuş. Yani 3 Milyon 636 Bin Dolar içeri girmişiz. Son 7 aylık tablo çok daha vahim.
Aynı dönemde Muş; 7 Milyon 967 Bin Dolar ihracat, 6 Milyon 506 Bin Dolar ithalat yapmış. 1 Milyon 461 Bin Dolar fazlası var.
Bitlis nötr, ama sıkı durun; Hakkari’de ihracat 4 Milyon 994 Bin Dolar, ithalat 2 milyon 410 Bin Dolar. 2 Milyon 584 Bin Dolar fazla var. Son 7 ayın rakamlarına bakıldığında ise, Van’ı 9’a katlıyor.
Yani anlayacağınız Van’ın bu son yıllardaki üstün başarısızlıklarında emeği geçenleri ayakta alkışlamak lazım (!) Yada siz nasıl isterseniz…
*****
Şimdi gelelim mevzumuza:
Hemen her konuda sefil durumdaki Türkiye’nin en çok güneş alan 3. şehri Van, kurulu Güneş Enerjisi Sistemleri (GES) sıralamasında utanç verici bir şekilde 36. sıradadır.
Birinci sırada Konya var. 1.990 MW (Megawatt) sistemleri şuan aktif, yılda yaklaşık 2 milyon hanenin elektrik ihtiyacını karşılayacak kadar enerji üretiyorlar! (1MW yaklaşık 800-1000 hanenin elektrik ihtiyacına denk geliyor. Tabi bu enerji sanayide ve aydınlatmada da kullanılıyor. Haneyi örnek vermemin sebebi, büyüklüğünü tarif edebilmek!)
İkinci sırada Ankara var. Sonra Gaziantep, sonra Kayseri diye devam ediyor.
“Yaw onlar sanayi şehri, tabi öyle olacak” dediğinizi biliyorum. Lakin o iş öyle değil. Van’dan çok daha az ve radyasyon değeri düşük güneş alan çok da sanayileşmemiş Afyonkarahisar, Elazığ, Isparta, Uşak, Karaman, Nevşehir, Çorum, Aksaray, Adıyaman, Malatya, Sivas, Burdur, Kütahya gibi şehirler bile, bizden çok çok daha öndeler.
36. sıradaki Van’ın hali hazırda Güneş enerjisiyle elektrik üreten toplam 121 MW GES’i var. Bir de VASKİ’ce kurulumu devam eden 294 MW’lık yeni yatırım. Varımız yoğumuz bu…
Özetleyecek olursak; Güneş Enerjisi yatırımları için Türkiye’nin en ideal 3 şehrinden birinde yaşıyoruz. Yıllık 3.068 saat güneş alıyoruz, alınan radyasyon değeri bakımından Türkiye 2.’siyiz. Üstelik; güneş enerjisi yatırımlarına uygun coğrafyamızda bolca bomboş arazimiz, cephesi uygun, dümdüz, kel, kahverengi tepelerimiz var. Yenilenebilir, doğa dostu GES’ler için biçilmiş kaftan bir şehrimiz var. Ancak her konuda olduğu gibi bu alanda da sınıfta kalmış vaziyette, sefalet içindeyiz...
Sözün özü bu.
*****
Öte yandan, imkanı olan herkes, bir takım bürokratik işlemleri göze almak kaydıyla, herhangi bir güneş enerjisi firmasıyla iletişime geçerek çatısının veya arazisinin uygunluğunu kontrol ettirebilir ve birden fazla firmadan fiyat ve proje teklifi alıp, gerek kendi ihtiyacı gerek şebekeye satmak üzere üretici olabilir, bilginiz olsun!
Yüksek kapasiteli enerji üretimi ve şebekeye satış yaparak para kazanmak isteyenler ise Lisanslı GES’ler için EPDK’ya başvurabiliyor. Türkiye çapında devlet destekli kurulan çok sayıda Yüksek Kapasiteli GES’ler var. Milyonlarca haneye ve sanayi tesisine yetecek üretim yapıyorlar. Bunun en iyi örneği Şanlıurfa’dır. An itibariyle 300 bin hanenin elektriği bu sistemle üretiliyor.
Ayrıca bilginiz olsun, GES’lerin ticari ömrü minimum 30 yıl kadardır. Sistem aşağı yukarı ilk 6 yılda kendisini amorti etmekte, geriye kalan 24 yılda yatırımcısına bedava elektrik veya gelir sağlamaktadır.
Kurumlarıyla beraber, tüm Van’a, bilhassa sermaye sahibi kalantor ‘Vanist’lere önemle duyurulur.
Lütfen aklınıza mukayyet olun...
