Günlerce heyecan içinde bekledim ve bu defa “şeytanın bacağı kırılsın, Van için yeni bir başlangıç olsun” diye kendi içimden evrene pozitif enerji gönderdim.

Beklenen gün geçtiğimiz Cuma idi. ‘Ekonomi Buluşmaları’ için şehre Ekonomi eski Bakanı, AKP Genel Başkan Yardımcısı ve Ekonomi İşleri Başkanı Nihat Zeybekçi, beraberinde 7 farklı Bakan yardımcısı ile gelecek, buluşma Uygulama Otelinde gerçekleşecekti.

Malum Van’ın çok sorunu var, halimiz içler acısı, her anlamda Türkiye sonuncusuyuz. En tepedeki isimler geleceğine göre: Basın olarak bizim ve “Van şürekasının” bir türlü göremediği, teşhis edemediği sorunlarımızı, onlar uzman gözüyle tespit eder, teşhis koyar, Van’ın kalkınma yolculuğunun yol haritasını çizerler diye büyük beklenti içine girdim!

Beklenen gün ve sayın konuklar geldi. “Buluşma” gerçekleşti. Sayın Zeybekçi, giriş konuşmasında, “Van’ın stratejik ve ekonomik potansiyelini iyi biliyoruz. Önümüzdeki süreçte doğru adımlarla Van’da güçlü ve sürdürülebilir kalkınmayı hedefliyoruz” demez mi, benim ayaklar hepten yerden kesildi. Oldu bu iş dedim. Kalbim daha hızlı atmaya başladı.

Yüksek konsantrasyon içinde kilitlendiğim sayın Zeybekçi, konuşmasının devamında: “Amacımız; sorunları tespit etmek, önceliklendirmek ve bunları Cumhurbaşkanımıza aktarmaktır” dedi.

Durum bu…

Sadede gelmeden önce: Keşke bu toplantıya “Ekonomi Buluşmaları” değil de, “Sorun Tespit Buluşması” falan deseydiler daha gerçekçi olurdu diye düşünüyorum. Biraz havalı olsun diye bu isim verilmiş olabilir! Ama neticede bizim yüreğimiz ağzımıza geliyor, bunu yapmaya ne hakları var?

BU KADAR MASRAFA NE GEREK VAR!

Ekonomi Bakanlığı yapmış ve iktidar partisinin bu işlerden sorumlu Başkanlık koltuğunda oturan bir ismin “hâlâ sorunları tespit etmek ve önceliklendirmek aşamasını geçmemiş olması” Van ve ülkem adına beni üzmüştür. Kaldı ki bunun için halkın dişinden tırnağından arttırarak ödediği vergilerden karşılanan paralarla bu yüksek maliyetli geliş gidişlerin ve toplantıların tertip edilmesine gerek yoktu. Mesele buysa: Valilik, Belediye, Ticaret Odası, Esnaf Odası, Üniversite, OSB gibi kuruluşlardan rapor istenmesi kâfiydi. Bir saat içinde tespitlerin tamamı bilgisayar ekranlarında görülebilirdi!

YOK ARTIK

Sayın Zeybekçi, sonra dedi ki: “Van Kamu Yatırımları açısından Türkiye’nin hiçbir ilinden geri değildir.

Bu sözlerin de, “siyaseten” sarf edilmiş olduğunu düşünüyorum. Aksi takdirde Vanlıların sindirmesi kolay değildir!

Çünkü: Van olarak Kamu Yatırımları açısından Türkiye’nin hiçbir ilinden geri olmasak, 16 yıl önce 30 ilde başlayan Çevre yollarından sadece Van’ınkinin bitmemiş olması mümkün değildir!

Türkiye’nin her yerine büyük bütçeli hızlı tren projeleri yürütülürken, bizden “lojistik anlamda çok büyük önemi olan 150 km demir yolu rayları” neden esirgenmiştir mesela. Mesela tam ticaret ve turizm sezonunun ortasında Türkiye’de örneği görülmemiş bir şekilde bizim Hava Limanımız neden 3 ay tam 3 ay kısmi kapatılmıştır?

23 yıldır milletvekillerinizin zirilyon kere söz verdiği tramvay hattı için neden bir tane çivi çakılmamıştır, trafikten boğulmuş şehrimize! Feribotla yolcu taşımacılığı neden yoktur Van Denizinde. Kapıköy Gümrük Kapısı 30 yıllık feryadımıza rağmen neden tam kapasiteyle çalışmamaktadır hâlâ, Sınır Ticaretindeki mevzuat ve kota sorunlarımız neden hâlâ aşılmamıştır, Başkale Gelincik Sınır Kapısı neden açılmamıştır?

Çevremizdeki 6 ülkeye 4 saatlik mesafede olan ilimiz, neden bir lojistik üssü, sağlık ve ticaret merkezi değildir? Türkiye'de en çok koyunun olduğu, koyun sütünün yüzde 10'unun üretildiği, 1 milyon 300 bin hektarlık mera alanlarının olduğu ilimizde neden Süt ve Süt Ürünleri Fabrikaları, Et entegre tesisleri yoktur, diye uzayıp gider.

Sonra söz alan değerli konuşmacılar arasından;

AKP İl Başkanı Abdulahat Arvas, “Batıda ne yapıldıysa doğuda da aynısı yapılmıştır ve yapılmaya devam edecektir” dedi.

Milletvekili Burhan Kayatürk, Van'da önemli bir toplantıya ev sahipliği yapmanın mutluluğunu yaşadıklarını, "Van olarak Türkiye ekonomisine yük olmaktan ziyade ülke ekonomisinin yükünü almak istiyoruz!” dedi. (Bence en doğru tespit bu! Van olarak ülke ekonomisine gerçekten yük oluyoruz!)

Milletvekili Kayhan Türkmenoğlu, Van'ın ülkenin en önemli şehirleri arasında yer aldığını turizm, ticaret ve sanayi şehri olduğunu söyledi.

Açıkçası konuşmalar öyle bir noktaya geldi ki, hatayı kendimde aramaya başladım. Bir şeyler içme ihtiyacı duydum, yanımdaki pet şişeden su içtim... Dedim ya bunları siyaseten söylediklerini kabul ediyorum. Çünkü başka türlü hazmetmek kolay olmayacak.

Peki gerçek nedir, biz ona bir bakalım. Nereye bakalım. TÜİK’e. Ha TÜİK’in de halk nezdinde güvenirlik problemi var o ayrı, ama burada devletin resmi kurumunun verilerinin, söylenenlerle arasında dağlar kadar fark olması açısından kullanışlı olduğunu düşünüyorum.

Van ili için, TÜİK’in resmi sitesinden aldığım verilere göre:

📌 Kişi Başına GSYH Van - 203.049 TL. Bu rakam geçen yıl en sonuncu olan Van’ın bu yıl sondan üçüncü olabildiğini söylüyor. Türkiye ortalamasının 3 kat altında!

📌 Türkiye 2025 ortalaması işsizlik oranı yaklaşık %8,2 – %8,6 arasında. Van’da bu oran %18–19 bandında ve Türkiye ortalamasının 2 buçuk katı. (Doğu Anadolu ortalaması: %13–14)

📌 Van’da Dış Ticaret – İhracat & İthalat, 2025’in ilk 9 ayı toplamı: İhracat, ~17,53 milyon USD, İthalat, ~55,75 milyon USD, İthalat, ihracatın yaklaşık 3 katı.

📌 Van Ekonomik kalkınmışlık açısından 81 il içinde 77. sırada.

Yani sözde kamu yatırımları açısından Türkiye’nin hiçbir ilinden geri olmayan Van’ın gerçekte hâli içler acısı.

MALİYETSİZ TESPİTLER

Bu kadar masraf edilerek tespiti yapılmak istenen sorunlu Van ekonomisi için, biz buradan sıfır maliyetli tespitler yapalım.

Cevabı çok uzaklarda aramaya ve uzun uzun yazmaya gerek yok. Sayın Zeybekçi’nin dediği gibi geniş meralarımız, güçlü küçükbaş hayvancılık potansiyelimiz var. Çözüm de ARTI’larımızın olduğu bu alanlarda. Tarım & Hayvancılık. Tarımın sanayiye entegrasyonu. Van’ın hayvancılık ve gıda da sanayileşmesi.

Ve fakat bugün;

Ürün işleyen tesislerimiz, markalaşmış bir ürünümüz yok. Bitkisel üretim ve su ürünleri yetiştiriciliğimiz yok. Yüksek katma değerli üretimimiz hiç yok. Organize Sanayi Bölgemiz zayıf, ısrarla tekstil gibi Van için yanlış bir alana alt yapı kamu yatırımları yapıyoruz. Yine de sanayi alanındaki istihdam, hizmet ve kamu sektöründeki istihdamın çok çok altında. Daha ne olsun.

Bunlar maliyetsiz, bedava tespitler. Lütfen aklınıza mukayyet olun.